Cấm xe máy cũ? Không dễ!

 

Tuần qua, dư luận xôn xao về chuyện  Hà Nội đang tìm giải pháp thu hồi 2,5 triệu xe máy hoạt động từ trước năm 2000. Những xe này được cho là “quá đát”, gây ô nhiễm môi trường. Điều này khiến hàng triệu người đang sở hữu những chiếc xe máy cũ băn khoăn, lo lắng. Không lo lắng sao được khi cả nhà chỉ có mỗi cái xe máy, vừa là phương tiện đi lại, vừa là phương tiện kiếm sống, bây giờ lại bị thu hồi?!

 

Tuy nhiên, vấn đề không đơn giản như vậy. Không phải việc Hà Nội hay địa phương nào đó muốn cấm xe máy cũ là cấm được. Việt Nam là một quốc gia thống nhất, những chính sách liên quan đến tất cả người dân cũng phải thống nhất. Trong trường hợp cụ thể liên quan đến xe máy, Cục Đăng kiểm Việt Nam mới là cơ quan đưa ra những quy định về niên hạn sử dụng, về tiêu chuẩn khí thải ra môi trường. Được biết vào năm 2010, một đề án như vậy đã được triển khai, nhưng cho đến nay nó vẫn nằm trên… giấy.  

 

Cục Đăng kiểm Việt Nam chưa có quy định, Hà Nội dựa vào đâu để phán “xe quá đát”? Mà “quá đát” là cách nói dân dã, đưa vào văn bản phải nói “quá” hay “hết hạn sử dụng”. Một số hàng tiêu dùng như thực phẩm, dược phẩm, mỹ phẩm có ghi trên bao bì hạn sử dụng. Còn chưa thấy xe máy nào ghi hạn sử dụng lên xe.

 

 

 

 

Ý muốn bảo vệ môi trường của Hà Nội là đáng ghi nhận, nhưng làm gì cũng phải tính đến cơ sở pháp lý và điều kiện cụ thể của cuộc sống. Hiện chưa có cơ sở pháp lý nào để phán xét xe nào được sử dụng, xe nào không. Muốn làm điều này, Cục Đăng kiểm Việt Nam phải soạn thảo văn bản quy định cụ thể thời hạn xe được sản xuất, tiêu chuẩn kỹ thuật của xe như thế nào là được lưu hành. Theo tôi, phải dựa vào tiêu chuẩn kỹ thuật là chính chứ không phải dựa vào thời hạn sản xuất là chính. Trên thế giới, nhiều nước vẫn cho sử dụng loại xe đã sản xuất cách đây hàng nửa thế kỷ. Hơn nữa, không ít người ở Việt Nam chơi xe cổ; nếu quy định thời hạn sản xuất, làm sao họ có thể sử dụng loại xe sản xuất từ những năm năm mươi của thế kỷ trước?!

 

Điều quan trọng nhất phải tính tới cuộc sống của hàng chục triệu người nghèo, người có thu nhập thấp. Sắm được một chiếc xe máy, dù là xe máy cũ, với họ đã là nỗ lực lớn rồi. Bây giờ họ lại không được sử dụng thì biết làm sao?

 

Vì vậy, phải có lộ trình thích hợp với việc cấm lưu hành xe máy cũ nát. Đây là vấn đề xã hội lớn vì nó liên quan đến hàng chục triệu người.