Nghiện mạng xã hội "ăn cắp" thời gian của nhiều người. Ảnh: KT
Mạng xã hội - con dao hai lưỡi
Trong phần thi Ứng xử top 5 trong đêm chung kết Hoa hậu Hoàn vũ Việt Nam 2017 vừa qua, người đẹp H'Hen Niê nhận được câu hỏi của Hoa hậu Mai Phương Thúy: “Mạng xã hội là công cụ giúp con người tìm đến nhau nhanh hơn. Nếu trở thành tân Hoa hậu Hoàn vũ, em sẽ làm gì để khuyến khích mọi người sử dụng mạng xã hội tích cực?”.
Trả lời câu hỏi này, cô gái Ê Đê cho rằng: “Mạng xã hội có hai chiều tích cực và tiêu cực. Em muốn nói rằng, xung quanh chúng ta còn có nhiều điều thú vị và tốt đẹp hơn, chúng ta cần biết quý trọng. Bạn bè, người thân, những người xung quanh chúng ta, chỉ có mặt đối mặt chúng ta mới giao lưu được với nhau. Hãy hạn chế sử dụng mạng xã hội để chúng ta gần nhau hơn, tích cực hơn và có những thời gian thú vị hơn. H'Hen muốn có một cuộc sống ý nghĩa. H'Hen sẽ cố gắng hết mình để có thể sống hết mình và hạn chế mạng xã hội”.
Một số người cho rằng, câu trả lời của H'Hen Niê chưa thực sự đúng trọng tâm câu hỏi của Ban giám khảo. Tuy nhiên, một số lại thấy cô ấy nói đúng quá. Điều mà rất nhiều người đã lờ mờ nhận ra nhưng chưa thể làm được. Dứt bỏ mạng xã hội là một điều không dễ với những ai đã trót sử dụng nó.
Thật may mắn vì H'Hen Niê không thường xuyên sử dụng mạng xã hội nên những lời bình luận khiếm nhã của một anh nhà báo nổi tiếng nào đó về làn da và ngoại hình của cô trên Facebook đã không làm cô thấy phiền lòng. Bộ Thông tin và Truyền thông đã “tuýt còi” anh nhà báo về phát ngôn gây bức xúc dư luận, nhưng cái cách mà người dân tỏ sự phẫn nộ về cách hành xử của anh nhà báo thể hiện trên chính Facebook của anh khiến cho nhiều người phải khiếp sợ. Người ta vào từng bức ảnh anh đăng, từng bài anh viết, cho dù đó là những phóng sự điều tra hay chương trình từ thiện để chửi anh, chửi cả họ nhà anh. Anh xúc phạm Hoa hậu, anh phải lên báo xin lỗi và nhận hình thức kỷ luật của cơ quan, điều đó đúng, nhưng những người chửi rủa anh và cả gia đình anh, không ai bị xử lý. Phát ngôn của anh về tân Hoa hậu Hoàn vũ Việt Nam là không thể chấp nhận được, nhưng người ta ném đá hội đồng anh một cách tàn độc càng không thể chấp nhận.
Mạng xã hội là một con dao hai lưỡi. Người ta có thể dùng mạng xã hội để “giết chết” một ai đó và thậm chí “giết chết” chính bản thân mình khi “vạ miệng” hoặc bị “nghiện” nó quá nặng.
Những ca phải nhập viện tâm thần gần đây vì nghiện Facebook ở Việt Nam được đăng tải trên các phương tiện truyền thông đại chúng vẫn không làm người ta khiếp sợ. Tốc độ đăng tải các status, tốc độ like, bình luận và chia sẻ vẫn cứ lên đều đều như diều gặp gió.
Số liệu do Facebook công bố mới đây cho thấy, tính đến tháng 7/2017, Việt Nam xếp thứ 7 trong Top 10 quốc gia có nhiều người dùng Facebook nhất thế giới với 64 triệu người dùng, chiếm 3% tổng số tài khoản Facebook toàn cầu.
Còn theo một thống kê từ 2015 của Facebook thì tại Việt Nam, mỗi tháng có khoảng 30 triệu người dùng Facebook. 2,5 giờ là thời gian trung bình một người dùng Facebook Việt Nam dành ra mỗi ngày để lang thang trên mạng xã hội, gấp đôi số thời gian được dành ra mỗi ngày để xem tivi. Con số này cao hơn 13% so với mức độ sử dụng Facebook trung bình của thế giới.
Phát ngôn gây chấn động của cựu lãnh đạo Facebook
Chamath Palihapitiya - Cựu Phó chủ tịch phụ trách mảng tăng trưởng người dùng tại Facebook từ năm 2007 - 2011 chia sẻ rằng, ông cảm thấy “vô cùng tội lỗi” về những gì ông đã làm để xây dựng “các công cụ đang phá hoại cơ cấu vận hành của xã hội”.
Chamath Palihapitiya – Cựu Phó chủ tịch phụ trách mảng tăng trưởng người dùng tại Facebook. Ảnh: KT
“Những vòng lặp phản hồi ngắn hạn mà chúng tôi đã tạo ra đang phá hủy cách thức vận hành của xã hội. Không thảo luận một cách lễ độ, không hợp tác, thông tin sai lệch, niềm tin sai lệch” - Nhận xét này được đưa ra tại một sự kiện của Trường Kinh doanh Stanford (Mỹ) hồi tháng 11/2017 và được trang web công nghệ The Verge đăng tải vào ngày 11/12/2017.
Ông nói thêm: “Đây là một vấn đề toàn cầu. Nó đang làm xói mòn những nền tảng cốt lõi của cách hành xử giữa con người với nhau”.
Những nhận xét của Palihapitiya được đưa ra một ngày sau khi cựu Chủ tịch sáng lập Facebook, Sean Parker, chỉ trích cách công ty này “lợi dụng điểm dễ bị tổn thương trong tâm lý con người” bằng cách tạo ra một “vòng lặp phản hồi của sự công nhận xã hội” trong một bài phỏng vấn tại một sự kiện của Axios.
Palihapitaya cho biết, giờ đây ông hy vọng có thể dùng số tiền mà ông kiếm được từ Facebook để làm những điều tốt đẹp cho thế giới.
“Tôi không thể kiểm soát nó, nhưng tôi có thể kiểm soát quyết định của bản thân, tức là tôi không dùng nó. Tôi có thể kiểm soát quyết định của con cái tôi, tức là chúng không được phép dùng nó” - Palihapitaya nói.
Ông cũng kêu gọi mọi người “tự vấn lương tâm” về mối quan hệ của chính họ với mạng xã hội. “Bạn không nhận ra điều đó, nhưng những hành vi của bạn đang được lập trình”, ông nói.
Quyết định sử dụng mạng xã hội hay không, mỗi ngày thời lượng bao lâu, dùng nó cho công việc hay chỉ để giải trí là tùy thuộc vào bạn. Hãy là những người dùng mạng xã hội thông minh.
Bình Yên/GĐ&TE