Trẻ bị ho do virus thì không cần dùng kháng sinh. Ảnh: KT
? Con tôi hơn 2 tuổi. Từ đầu đông đến giờ, đây là lần thứ ba cháu bị tiêu chảy, mỗi đợt một tuần mới hết khiến cháu sụt mất 1,5 kg. Cháu chưa đi học, hiện ở nhà, trong nhà không có ai bị bệnh này. Xin hỏi bác sĩ nguyên nhân tại sao, mặc dù cháu không ăn thức ăn lạ? (Nguyễn Thị Loan, Khu tập thể Đại học Y, Hà Nội)
Trả lời: Muốn biết chính xác nguyên nhân tại sao, chị cần đi làm xét nghiệm phân cho cháu để có hướng điều trị thích hợp. Tuy nhiên, theo như mô tả của chị, rất có thể cháu đã bị tiêu chảy cấp do rotavirus - bệnh thường gặp ở trẻ nhỏ vào mùa đông, đặc biệt là trẻ từ 3 - 24 tháng tuổi. Virus gây tiêu chảy có thể xâm nhập vào cơ thể qua đường phân, miệng. Thông thường, trẻ sẽ nôn trước, sau khoảng 1-2 ngày thì bắt đầu đi ngoài. Bé có thể ho, sốt nên một số cha mẹ dễ nhầm với viêm đường hô hấp, viêm mũi họng. Bệnh thường kéo dài 3-7 ngày.
Biến chứng nguy hiểm là mất nước, mất muối quá nhiều, dễ dẫn đến trụy mạch, thậm chí tử vong nếu không được bù nước kịp thời. Vì thế, nếu chăm sóc ở nhà, chị nên cho con uống dung dịch Oresol theo đúng hướng dẫn ghi trên bao bì, không pha loãng hay đặc quá. Nếu thấy con mệt quá, không ăn uống, không chơi, nằm li bì thì nên đưa cháu đến bệnh viện để truyền dịch.
Ngoài ra, không nên kiêng khem quá mức trong ăn uống. Cần cho con ăn những thức ăn dễ tiêu như cháo loãng, chuối tiêu, vẫn có thể uống sữa bình thường...
Để phòng bệnh, tốt nhất chị nên đưa con đi tiêm vaccine định kỳ.
? Xin bác sĩ giải thích tại sao hai cháu nhà tôi (con gái 5 tuổi và con trai 3 tuổi) ban ngày không ho nhưng ban đêm tỉnh dậy ho nửa tiếng mới dứt, mặc dù tôi đã luôn có ý thức cho cháu mặc ấm, đặc biệt là giữ ấm vùng cổ, nhỏ nước muối sinh lí 3 lần/ngày. Tôi cần cho cháu uống thuốc gì, xin bác sĩ tư vấn giúp. (Nguyễn Thụy My, quận Hoàng Mai, Hà Nội)
Trả lời: Con chị bị viêm mũi họng do thời tiết, tác nhân gây bệnh chủ yếu là do virus. Nếu trẻ chảy nước mũi nhiều sẽ ít ho. Ngược lại, sẽ xảy ra một hiện tượng gọi là chảy mũi sau, nước mũi chảy xuống họng, gây ho kinh khủng. Hiện tượng trẻ đặc biệt hay ho khi nằm ngủ là do khi đó dịch đã chảy đủ vào họng, kích thích gây ho. Nếu bệnh do virus thì không cần dùng kháng sinh.
Thay vào đó, chỉ cần dùng các thuốc có tác dụng điều trị triệu chứng. Chẳng hạn, nhỏ mũi bằng dung dịch natri clorid 0,9%, sau đó làm sạch mũi bằng tăm bông. Đối với trẻ lớn thì có thể dạy trẻ xỉ mũi và lau sạch. Có thể sử dụng thuốc có các chế phẩm chống tắc mũi.
Nếu thấy trẻ ho quá nhiều có thể sử dụng thêm thuốc ho Đông y an toàn hoặc các thuốc ho chế biến từ thảo dược như: hoa hồng hấp đường, chanh hoặc quất hấp mật ong, lá hẹ... Nếu trẻ sốt và đau họng thì uống pracetamol và nghỉ ngơi, uống nhiều nước.
Để phòng bệnh tiêu chảy, tốt nhất cha mẹ nên đưa con đi tiêm vaccine định kỳ. Ảnh: KT
? Con tôi được 39 tháng, nặng gần 13kg, rất nhỏ, cứ đi xa gió lạnh là bị cảm, trời lạnh cháu thường xuyên bị sổ mũi và ho rất lâu khỏi. Xin bác sĩ cho biết làm cách nào để con tôi đỡ bệnh, nhanh hết ho và sổ mũi? Cần có chế độ ăn như thế nào để cháu tăng cân? (Phạm Thu Hà, quận 7, TP. Hồ Chí Minh)
Trả lời: Trẻ nhỏ khi ra ngoài gió lạnh dễ bị viêm họng, viêm đường hô hấp trên như ho, sổ mũi, do đó, bạn nên hạn chế đưa bé ra ngoài khi trời lạnh. Trong trường hợp cần thiết phải đưa bé ra ngoài, nên mặc áo giữ ấm. Bé càng nhỏ tuổi càng dễ bị viêm đường hô hấp, đặc biệt những bé đi nhà trẻ. Bé bị ho, sổ mũi kéo dài, cha mẹ phải đưa đi khám và uống thuốc theo chỉ định của bác sĩ, để lâu sẽ gây ra những biến chứng tai mũi họng, đặc biệt là bệnh viêm phế quản, phổi.
Muốn bé tăng cân thì chế độ ăn uống bé phải có đủ chất và lượng như thịt, cá, trứng, chất bột, béo… Chị có thể cho con đến khám bác sĩ dinh dưỡng.
? Con trai tôi được 5 tháng, cứ khỏi được chừng 20-30 ngày cháu lại có những dấu hiệu như: ho, nôn, chảy nước mũi trong, người sốt nhẹ, khoảng 380 C. Sau 3-5 ngày thì cháu ho nhiều, xuất hiện thở khó, khò khè, ngủ ngáy, đêm quấy khóc. Xin hỏi bác sĩ, tôi có nên cho con uống kháng sinh hay chỉ cần uống thuốc ho của Đông dược dạng siro? (Bùi Minh Anh, Thanh Chương, Nghệ An)
Trả lời: Theo dấu hiệu chị mô tả, có thể cháu bị viêm tiểu phế quản. Nếu trẻ có dấu hiệu bệnh nhẹ, không có biến chứng, không có yếu tố nguy cơ thì có thể được chăm sóc tại nhà. Chú ý cho trẻ ăn uống đầy đủ, uống nhiều nước để tránh thiếu nước. Để giúp trẻ dễ thở và bú tốt hơn thì cần làm thông thoáng mũi cho bé, có thể bằng cách nhỏ một vài giọt nuớc muối sinh lý ấm 3 lần/ngày.
Minh Anh (thực hiện)/TC GĐ&TE