TS. Lê Thị Bích Hồng - Nguyên Phó Vụ trưởng Vụ Văn hóa - Văn nghệ Ban Tuyên giáo Trung ương, hiện là giảng viên cao cấp Trường Đại học Sân khấu - Điện ảnh Hà Nội.
Chào TS. Lê Thị Bích Hồng. Ai cũng cảm thấy sung sướng, hạnh phúc khi được thỏa mãn cả về đời sống vật chất và tinh thần. Nhưng vì sao bà cho rằng, sự giàu có về của cải vật chất đến mức thừa thãi có khi dẫn con người đến sự bất hạnh?
Sở dĩ có tình trạng đó là do nhiều khi sự thỏa mãn một cách tối đa các nhu cầu vật chất mang tính một chiều, không những không nâng cao hoặc phát triển các nhu cầu, mà lại làm cho các nhu cầu đó ngày càng trở nên nhàm chán, vô vị. Những niềm vui của sự hưởng thụ ban đầu cùng với thời gian sẽ ngày càng mất đi và thay thế vào đó là cảm giác chán chường. Con người ta dần mất đi nhận thức quý giá làm người của mình.
Đó là lý do vì sao tình trạng khủng hoảng tinh thần, tâm lý, nhiều thói hư, tật xấu, các tệ nạn xã hội, chủ nghĩa bi quan, chán đời thường hay xuất hiện trong những hoàn cảnh dư thừa của cải, tiền bạc. Cùng với kiểu chạy theo sự hưởng thụ một chiều còn dẫn tới sự tham lam vô độ, ích kỷ của chủ nghĩa cá nhân cực đoan, tàn bạo và lạnh lẽo. Do đó, nếu chỉ có sự hưởng thụ, thỏa mãn những nhu cầu vật chất, chưa hẳn đã làm cho con người có được hạnh phúc chân chính.
Hạnh phúc là khi cho đi
Liệu có một định nghĩa chung về hạnh phúc cho tất cả mọi người không, thưa bà?
Quan niệm hạnh phúc ở mỗi thời đại, mỗi con người, mỗi hoàn cảnh không giống nhau. Có người coi hạnh phúc là đạt được những gì mình mong muốn. Người thì cho là hạnh phúc khi lắm tiền nhiều của. Người thì lấy tiêu chí hạnh phúc là đông con, nhiều cháu... Có người coi hạnh phúc là dâng hiến vì cái chung, quan tâm tới người khác, dám làm vì người khác, chia sẻ cùng người khác, hoặc: không có hạnh phúc trong việc sở hữu hay đón nhận, chỉ có hạnh phúc khi cho đi. Mỗi cá nhân cảm nhận về hạnh phúc rất khác biệt, nên khó có một định nghĩa chung về hạnh phúc cho tất cả mọi người.
Tác phẩm “Ở nhà với bà” - Tác giả: Đức Ninh
Vậy quan niệm của bà về hạnh phúc đích thực là gì?
Theo tôi, vẫn có những quan niệm chung cho hạnh phúc đích thực khi con người tìm được niềm vui và ý nghĩa trong cuộc sống của mình. Trái với quan niệm hạnh phúc dựa trên sự ích kỷ, vụ lợi, toan tính hẹp hòi của kẻ chỉ nghĩ đến bản thân và việc gì cũng chỉ tìm lợi cho mình là quan niệm hạnh phúc khi sống vì người khác. Trong từng hoàn cảnh lịch sử cụ thể, yêu cầu hạnh phúc của con người cũng khác nhau. Trong thời kỳ đấu tranh cách mạng, hạnh phúc là đấu tranh giải phóng giai cấp, dân tộc, chống chủ nghĩa đế quốc, thực dân. Hoàn cảnh này đòi hỏi cá nhân phải đặt lợi ích xã hội lên trên hết. Hạnh phúc cá nhân không thể tách rời hạnh phúc cộng đồng.
Như trong thông điệp của Chủ tịch Hồ Chí Minh gửi đến quốc dân thì mục đích phấn đấu suốt đời của Người là vì độc lập, tự do của dân tộc, ấm no, hạnh phúc của nhân dân. Anbe Anhxtanh - Nhà khoa học vĩ đại của thế kỷ XX đã khẳng định mục đích sống của con người là vì người khác: “Trước hết vì những người mà hạnh phúc của riêng ta phụ thuộc hoàn toàn vào nụ cười và yên ấm của họ, kế đến là vì bao người không quen mà số phận của họ nối với ta bằng sợi dây của lòng cảm thông”. Do vậy, mỗi người chính là “một kiến trúc sư” cho hạnh phúc của chính mình.
Hạnh phúc gia đình là cho và sống vì người khác
Cụ thể hơn thì trong xây dựng hạnh phúc gia đình, mỗi người cần chú ý những gì, thưa bà?
Mỗi thành viên của gia đình sẽ nhận được nhiều niềm vui hơn khi đem niềm vui cho người khác, biết hi sinh vì người khác, biết làm cho cả những người xung quanh hạnh phúc. Thực tế có ba chìa khóa dẫn tới cuộc sống hạnh phúc, đó là: quan tâm tới người khác, dám làm vì người khác, chia sẻ cùng người khác. Không có hạnh phúc trong việc sở hữu hay đón nhận, chỉ có hạnh phúc khi cho đi. Để có một cuộc sống hôn nhân hạnh phúc, chúng ta cần nuôi dưỡng tình yêu bền chặt. Mỗi người cần phải điều chỉnh những thói quen cần thiết để vợ chồng hòa hợp, thích ứng với nhau. Hãy biết bao dung, tha thứ và trân trọng những gì mình đang có để cùng nhau vun đắp, xây dựng hạnh phúc gia đình. Mỗi gia đình hãy là pháo đài kiên cố giữ gìn giá trị đạo đức gia đình; tránh các tệ nạn xã hội, tránh bạo lực gia đình… Hạnh phúc chính là đích phấn đấu mà con người cả cuộc đời theo đuổi.
Xin cảm ơn TS. Lê Thị Bích Hồng!
“Quan niệm hạnh phúc ở mỗi thời đại, mỗi con người, mỗi hoàn cảnh không giống nhau. Có người coi hạnh phúc là đạt được những gì mình mong muốn. Có người cho hạnh phúc là được làm những điều mình thích, được yêu khi trẻ, toại nguyện khi đứng tuổi, dư dật khi về già và có tiền ở mọi lứa tuổi”. - TS. Lê Thị Bích Hồng - Giảng viên cao cấp Trường Đại học Sân khấu - Điện ảnh Hà Nội.
Nhật Minh/TC GĐ&TE