Ngành gỗ: Từ thoát nghèo đến làm giàu

 

 

 

Năm 2018 là một năm thắng lợi của ngành nông nghiệp Việt Nam, trong đó có sự đóng góp có ý nghĩa của ngành lâm nghiệp. Kim ngạch xuất khẩu lâm sản năm 2018 ước đạt 9,308 tỷ USD, tăng 15,9% so với năm 2017. Điều có ý nghĩa là sản lượng gỗ khai thác từ rừng trồng và cây cao su năm 2018 cao chưa từng thấy, đạt tới 27,5 triệu m3. Số lượng này đã bảo đảm được 80% nhu cầu nguyên liệu cho chế biến đồ gỗ.

 

Song song với việc khai thác, năm 2018, cả nước đã trồng thêm được 231.523ha rừng, bằng 118,7% kế hoạch được giao. Trong đó, rừng phòng hộ, đặc dụng trồng 15.070ha; rừng sản xuất 216.453ha. Ngoài ra, khoanh nuôi tái sinh thêm 386.485ha và trồng rừng ven biển 2.400ha. Thực hiện trồng rừng thay thế, lũy kế đến nay, cả nước đã trồng được 58.879ha, đạt 87% tổng diện tích phải trồng. Trong đó, nhóm các dự án thủy điện đã trồng 25.496ha; nhóm các dự án sản xuất - kinh doanh đã trồng 17.884ha; nhóm các dự án công trình công cộng và an ninh, quốc phòng đã trồng 15.500ha.

 

Nhờ lũy kế của hơn 20 năm nỗ lực liên tục, nay độ che phủ rừng đã đạt được 41,65% diện tích, vượt chỉ tiêu của Nghị quyết 01/NQ-CP ngày 1/1/2018 của Chính phủ. Điều này có được là do chúng ta đã đóng cửa rừng tự nhiên và tăng cường trồng rừng, kể cả trồng cây ở vùng nông thôn và thành phố.

 

 

 

Lĩnh vực này trong nền kinh tế nước ta phát triển khá nhanh. Tổng số doanh nghiệp, cơ sở chế biến gỗ và lâm sản hiện có khoảng 4.500 doanh nghiệp, với 1.863 doanh nghiệp trực tiếp tham gia vào xuất khẩu (trong đó khối FDI có trên 700 doanh nghiệp), đã hình thành ngành công nghiệp chế biến gỗ lớn mạnh về quy mô và trình độ công nghệ. 

 

Năm 2018, cả nước thu được hơn 2.859 tỷ đồng tiền dịch vụ môi trường rừng, đạt 122,7% kế hoạch năm 2018 và tăng 68% so với năm 2017. Sắp xếp, đổi mới lâm trường quốc doanh, trong năm có 1 công ty được cổ phần hóa và 1 công ty hoàn thành việc giải thể. Đến nay, số công ty lâm nghiệp hoàn thành sắp xếp, đổi mới là 63 trong tổng số 136 công ty... Hiện nay có khoảng 2 triệu người sống bằng nghề rừng. Đây là lực lượng bảo đảm nguyên liệu cho ngành chế biến và xuất khẩu lâm nghiệp.

 

Ông Nguyễn Xuân Cường, Bộ trưởng Bộ Nông nghiệp và Phát triển Nông thôn, nhận định: “Năm 2018 là năm đầu tiên triển khai Luật Lâm nghiệp, đưa lĩnh vực rừng thay đổi khác hẳn về bản chất. Giờ đây, rừng không chỉ là màu xanh với nhiệm vụ bảo vệ, mà phải xác định đúng nghĩa là rừng vàng. Tức là, kinh tế không phải ở dạng tiềm năng nữa, mà đòi hỏi hình thành một ngành kinh tế lâm nghiệp theo chuỗi, từ trồng, bảo vệ, chế biến, tiêu thụ”.

 

Tốc độ tăng về giá trị sản xuất trong lâm nghiệp đạt 6,12%, cao nhất trong số các nhóm ngành hàng của ngành, cao hơn cả nhóm thủy sản. Sau 6 năm đàm phán, Việt Nam và Liên minh châu Âu đã chính thức ký kết Hiệp định Đối tác tự nguyện về thực thi lâm luật, quản trị rừng và thương mại lâm sản (VPA/FLEGT). 

 

Tuy đã đạt được nhiều thành tựu ấn tượng, ngành lâm nghiệp vẫn còn một số điểm yếu: Công tác bảo vệ rừng vẫn chưa thật sự bảo đảm, vẫn còn xảy ra những vụ phá rừng gây xôn xao dư luận  trong xã hội. Đầu tư cho công tác bảo vệ và phát triển rừng tại một số địa phương chưa được quan tâm đúng mực; nhiều địa phương chưa tích cực chỉ đạo trồng rừng thâm canh và chuyển hóa rừng trồng kinh doanh gỗ lớn và trồng rừng có chứng chỉ.

 

Chỉ tiêu kế hoạch ngành năm tới cho ngành lâm nghiệp được nêu cụ thể: Trồng thêm 220.000ha rừng để đưa tỷ lệ che phủ rừng toàn quốc lên 41,85%; tốc độ tăng giá trị sản xuất lâm nghiệp đạt từ 5,5% đến 6,0%; giá trị xuất khẩu đồ gỗ và lâm sản đạt từ 10,5 tỷ USD; phải tập trung vào hoàn thiện thể chế cho ngành lâm nghiệp một cách đồng bộ và hiệu quả.

 

Phát biểu tại diễn đàn, Thủ tướng Nguyễn Xuân Phúc nhấn mạnh: 2 triệu người sống trên đất rừng, sống bằng nghề rừng phải được bảo đảm cuộc sống và có thể làm giàu.

 

 

Thủ tướng Nguyễn Xuân Phúc, Phó Thủ tướng Trịnh Đình Dũng, Bộ trưởng Bộ phát triển Nông nghiệp và Phát triển Nông thôn Nguyễn Xuân Cường điều khiển diễn đàn. Sau khi nêu những thành tựu, các đại biểu được phát biểu ý kiến. Ông Nguyễn Tôn Quyền - Phó Chủ tịch Hiệp hội gỗ và Lâm sản Việt Nam - là người phát biểu đầu tiên. Với sự hiểu biết sâu sắc lĩnh vực mình công tác, ông Quyền đã chỉ ra những vấn đề của ngành. Đó là phải tăng cường trồng rừng và phát triển công nghệ.

 

Tiếp theo, các đại biểu là chủ doanh nghiệp, lãnh đạo các địa phương nói lên mong muốn và nguyện vọng của mình. Những người phát biểu ý kiến tỏ ra rất tự tin hội nhập, họ chỉ cần Đảng và Chính phủ hỗ trợ về chính sách, nhất là trong việc giao dịch, làm ăn với các đối tác nước ngoài. Nếu chúng ta khai thông được các loại thủ tục, trong tương lai, các doanh nghiệp sẽ có thể xuất khẩu một cách hiệu quả vào thị trường EU mà không bị kiểm tra hoặc không phải đáp ứng thêm các yêu cầu khác về tính hợp pháp. Đây là ước muốn mãnh liệt của các chủ doanh nghiệp.

 

Diễn đàn cũng chỉ ra vai trò của Bộ LĐTBXH là đào tạo nguồn nhân lực cho công nghiệp chế biến gỗ. Đây là điều có ý nghĩa to lớn.

 

Mục tiêu biến Việt Nam thành một trong những trung tâm sản xuất đồ gỗ của thế giới sẽ thành hiện thực, nếu chúng ta nỗ lực phấn đấu và phối hợp hành động.