Không nên để BOT gây rắc rối lớn!

 

 

Trong những ngày đầu tháng 5/2019, ở trạm thu phí BOT Hòa Lạc - Hòa Bình xảy ra rắc rối, giao thông bị ùn tắc. Lý do là nhiều lái xe không đồng ý với việc thu phí chưa hợp lý ở đây. 

 

Dự án đầu tư xây dựng đường Hòa Lạc - Hòa Bình nâng cấp quốc lộ 6 đoạn Xuân Mai - Hòa Bình được khởi công từ tháng 5/2014 với tổng mức đầu tư 2.723 tỷ đồng. Dự án gồm 2 hợp phần: 1. Nâng cấp quốc lộ 6 đoạn Xuân Mai - Hòa Bình dài 30,36km; 2. Xây mới đường Hòa Lạc - Hòa Bình dài 25,69km nối từ đại lộ Thăng Long đến xã Trung Minh, TP. Hòa Bình. Thời gian thu phí thu hồi vốn dự án là 27 năm 6 tháng 9 ngày. Trạm thu phí đặt tại nút giao đầu TP. Hòa Bình. Việc thu phí bắt đầu từ ngày 3/5/2019 và ngay lập tức xảy ra rắc rối.

 

Lý do thì ai cũng biết rồi: Những người dân sống gần trạm thu phí cảm thấy mình bị bóp nghẹt đường sống vì một ngày đi qua đây nhiều lần, nếu thu 100% giá vé thì số tiền làm ra không đủ để trả phí. Hiện mức giá rẻ nhất lại BOT Hòa Lạc – Hòa Bình là 35.000 đồng, cao nhất là 180.000 đồng. Một tài xế xe tải loại vừa nói: “Chạy xe không mất 70.000 đồng, vào lấy hàng ra mất thêm 70.000 đồng nữa, trong khi tiền công chỉ là 100.000 đồng”.

 

Rắc rối, căng thẳng ở trạm thu phí BOT Hòa Lạc - Hòa Bình chỉ là vụ việc mới nhất thôi. Điều này đã, đang và sẽ xảy ra trên khắp cả nước nếu tình trạng các dự án BOT vẫn được phê duyệt tràn lan, vẫn đặt trạm bất hợp lý, vẫn không minh bạch, vẫn không có chính sách miễn giảm đúng đối tượng… Có ai đã nhìn thấy mối nguy hiểm lớn hơn, bao trùm hơn xuất phát từ những trạm thu phí BOT chưa?

 

 

Trong lúc ở một số trạm thu phí BOT đang rắc rối, căng thẳng thì Bộ GTVT lại đưa ra “sáng kiến” lấy tên “trạm thu tiền” để thay cho “trạm thu phí”. Chắc chưa ai quên Bộ GTVT đã từng thay “trạm thu phí” bằng “trạm thu giá”. Thay đổi này bị từ người dân đến đại biểu Quốc hội, Thủ tướng phản đối nên tên gọi “trạm thu phí” đã được trả lại. Bây giờ, Bộ GTVT lại muốn thay “trạm thu phí” bằng “trạm thu tiền”. Thực chất, Bộ GTVT muốn gì?

 

Với đại đa số người Việt Nam chúng ta, tên “trạm thu phí” đã trở nên quen thuộc vì tên gọi này phản ánh đúng sự việc: Trả tiền theo luật định khi sử dụng dịch vụ. Chữ “phí” từ trước cho đến nay vẫn được sử dụng rộng rãi: phí dịch vụ, phí môi giới, học phí, viện phí, phí dịch vụ ngân hàng… Vậy tại sao Bộ GTVT cứ muốn đổi tên “trạm thu phí” thành “trạm thu giá” hay “trạm thu tiền”?

 

Về bản chất, “thu tiền”, “thu giá” hay “thu phí” không hề khác nhau vì mức thu đều dựa trên phương án tài chính của dự án và cập nhật các yếu tố biến động để điều chỉnh phù hợp. Vì vậy, gọi tên gì không quan trọng. Vậy tại sao Bộ GTVT lại cứ bị “hút” vào cái việc không quan trọng này?

 

Bộ GTVT hiện nay có nhiều việc quan trọng. Trước hết - Tìm cách giảm tai nạn giao thông, đặc biệt là giao thông đường bộ. Thứ hai - Chấn chỉnh lại các dự án BOT, giải quyết triệt để những khúc mắc để tình trạng ùn tắc tại các trạm thu phí không xảy ra nữa. Thứ ba - Đưa ra các phương án để giải quyết nạn ách tắc giao thông ở hai thành phố lớn như Hà Nội và TP. Hồ Chí Minh. Việc này ảnh hưởng tới hoạt động kinh tế, chính trị, văn hóa, giáo dục trong cả nước. Thứ tư -  Phải đưa ra cái nhìn tổng thể về giao thông của đất nước, đánh giá được tính chất quan trọng của hệ thống đường bộ, đường sắt, hàng không và đường biển. Trên cơ sở đó, sớm khởi công đường cao tốc Bắc - Nam; nâng cấp đường sắt; khởi công xây dựng sân bay Long Thành và một số sân bay khác.

 

Đáng ra, Bộ GTVT phải tập trung làm những việc đó, còn việc đổi tên trạm không cần phải quan tâm.

 

 

Trong chiến tranh, giao thông được xem là huyết mạch; bảo đảm được giao thông thông suốt mới bảo đảm được thắng lợi. Thật ra, trong thời bình, giao thông vẫn là huyết mạch trong phát triển kinh tế - xã hội, bảo đảm an ninh, quốc phòng.

 

Giao thông vận tải là một ngành kinh tế - kỹ thuật quan trọng, có thể nói nó là “xương sống”, là “hệ tuần hoàn” của việc phát triển kinh tế - xã hội. Công bằng mà nói, những năm gần đây, ngành giao thông vận tải đã làm được nhiều việc, hệ thống đường sá, cầu cống của Việt Nam được tăng cường rõ rệt. Tuy nhiên, việc đảm bảo thông suốt lại đang có những vấn đề.

 

Một số vấn đề nổi cộm rất dễ thấy. Đó là việc các dự án BOT mọc lên như nấm, gây khó khăn cho nhiều doanh nghiệp cũng như người dân. Đáng lo nhất là vấn đề này có thể gây bất bình làm căng thẳng và khoét sâu mâu thuẫn trong xã hội. Cần phải tìm cách tránh điều này.

 

Một vấn đề nữa là cao tốc Bắc - Nam sẽ phải làm. Các nhà thầu quan tâm đến điều này có nhiều người Trung Quốc. Dư luận hơi ớn vì kinh nghiệm cho hay công trình thường đội vốn, chậm tiến độ, chất lượng kém… Vì vậy, Bộ GTVT cần phải lưu ý tới việc này.

 

Chúng ta cần phải bảo đảm sự thông suốt không chỉ trên các tuyến đường, mà cần bảo đảm sự thông suốt trong tư duy phát triển đất nước. Bộ GTVT có vai trò quan trọng ở đây, đừng vì lợi ích cục bộ mà gây căng thẳng, ách tắc.