Tháng Chạp đón những ngày nắng mới ấm áp, nhưng vẫn thoang thoảng chút hương lạnh khi sáng sớm và nửa khuya. Những đứa trẻ của năm tháng ấy ở một thị xã nhỏ của miền Trung cũng bắt đầu những cảm xúc ngóng Tết…
Có lẽ, không có mùa nào trong năm đẹp và rộn ràng như mùa Tết. Bất kể đó là những ngày sinh nhật, những ngày được phần thưởng học tập hay chuẩn bị cho một kỳ nghỉ hè dài đến 3 tháng thênh thang…
Vì chỉ có Tết mới có bánh chưng, bánh tét, có mứt bánh, có quần áo mới, có tiền lì xì… và có cả niềm vui tuổi mới vì thấy mình được lớn lên.
Là trẻ con thì có quyền vô tư và mặc kệ sự đời. Thế nên Tết, dù mang đến bao nhiêu nỗi lo cho ba má, về việc chuẩn bị tiền bạc để sắm sửa ăn Tết với cả trăm thứ phải chi ra, thì với trẻ con chỉ toàn là háo hức…
Mình cũng từng hiểu ra nỗi vất vả của một đêm khuya cả nhà phải thức dậy để gói vài chục đòn bánh tét dành ăn Tết. Những ngày cuối năm bận rộn, má vừa lo mưu sinh ở chợ song vẫn miệt mài với từng mẻ mứt gừng, bánh thuẫn, bánh cốm… Việc nhiều hơn, giấc ngủ ngắn lại, nỗi lo gấp đôi ngày thường… với người lớn. Thế nhưng cuối cùng mình vẫn là trẻ con mà…
Mình là trẻ con nên cứ vòi vĩnh sớm có quần áo mới, giày, sandal… vì sợ ba má sẽ quên. Cho dù quần áo mới của năm tháng đó chỉ là quần xanh, áo trắng và giày màu nâu hoặc đen… để mặc vài ngày Tết, còn nhiệm vụ chính vẫn là “phục vụ” cho năm học kế tiếp không phải tốn thêm tiền mua quần áo.
Nhà nghèo nên mua một món đồ gì đó, ba má đều phải tính rất kỹ. Những nỗi vui luôn gắn kèm với niềm ưu tư là vậy.
Tết thơ ấu trong hoài niệm của người lớn bây giờ, hầu như đều là những ký ức đáng nhớ. Cái nghèo của những mùa Tết đó chưa bao giờ ngăn được tiếng cười bật lên.
Có lẽ, điều may mắn nhất trong Tết thơ ấu của chúng ta chính là thấy mình được sống trọn vẹn với suy nghĩ của mình.
Cái không gian thiêng liêng của đêm Giao thừa với mâm cúng tiễn đưa năm cũ, hay cảm xúc ngày đầu năm thấy mình trong quần là áo lượt, đi chúc Tết người thân hoặc lên chùa lễ Phật… đều là những khoảnh khắc đời người.
Thấy mình lớn hơn một chút, thấy mình ôm chầm lấy ba má trong dáng vẻ tinh tươm mà lòng thoáng quên đi rất nhiều cơ cực, thấy mình tin vào một năm dài phía trước sẽ suôn sẻ và nhiệm mầu như cách mình gửi lên trời cao những mong ước.
Nhưng rồi năm dài tháng rộng, Tết sẽ nối Tết, năm sẽ nối năm…
Mỗi một mùa Tết bây giờ, những vất vả, lo toan của người lớn vẫn cứ diễn ra bằng cách này hay cách khác. Mọi thứ khi không còn dừng lại ở việc “ăn Tết” mà có khi chuyển sang hướng “chơi Tết”.
Những đứa trẻ con ngày xưa, giờ đang gánh vác trên vai mình những trách nhiệm gia đình, như những gì ba má mình đã từng gánh vác… Chúng ta có những đứa con và giờ chúng cũng đang chuẩn bị đón Tết…
Cho dù Tết hiện đại đã mất đi rất nhiều sức hấp dẫn của kẹo bánh, quần áo mới, tiền mừng tuổi… khi cuộc sống mỗi ngày diễn ra theo cách không thiếu thứ gì nữa, trừ một việc bạn không đủ tiền để mua sắm. Song Tết vẫn là một bước ngoặt của thời gian, để con người khép lại một hành trình cũ, chuẩn bị tâm thế cho một hành trình sắp tới.
Những mùa nắng mới với người lớn chúng ta là gác lại những muộn phiền, điều không may của năm cũ. Chấp nhận mọi thứ diễn ra như nó vốn dĩ phải thế, vì không thể quay lại để làm khác đi.
Chúng ta phải đóng cánh cửa năm cũ lại để mạnh mẽ bước qua năm mới. Phải tự chăm sóc mình khỏe mạnh, phải tin vào những nỗ lực của bản thân sẽ được đền đáp và phải học cách vui dù không chắc những gian khó sẽ bớt đi…
Những mùa nắng mới với con cái của chúng ta là để cho chúng có những ngày Tết thảnh thơi. Dạy cho con cách hiểu về tiền mừng tuổi, chia sẻ với con cảm xúc cùng ước vọng năm mới nên bắt đầu như thế nào, cho con nhìn ngắm phố phường ngày Tết, hoặc mang đến cho con những trải nghiệm của phong tục Tết từ sách vở, phim ảnh cho đến các hoạt động mừng Tết trong đời thật…
Hãy bồi đắp dần vào trí nhớ con cái chúng ta những nét văn hóa của Tết - một trong những thứ gốc rễ để giúp nhận diện được người Việt trong thời đại của thế giới phẳng.
Tết có thể chỉ là một vài ngày ngắn ngủi trên tờ lịch treo tường, trong đời sống hôm nay… Nhưng những mùa nắng mới, bắt đầu từ Tết, nên là những mùa hân hoan dành cho những đứa trẻ và cả những người lớn đã và đang học cách hiểu được giá trị của tình yêu thương với cuộc đời này!
PV