Theo báo cáo của Sở LĐ-TB&XH, tính đến ngày 30/9, trên địa bàn tỉnh Lào Cai có 1.769 cơ sở kinh doanh dịch vụ dễ phát sinh tệ nạn mại dâm. Trong đó, 1.080 cơ sở lưu trú (nhà nghỉ, khách sạn, hometays, nhà trọ, nhà cho thuê); 207 quán karaoke, massage; 3 vũ trường; 479 loại hình khác (quán bia, nhà hàng ăn uống, cafe, cắt tóc, gội đầu thư giãn...) với khoảng 50 người bán dâm.
Chú trọng công tác truyền thông, phổ biến, giáo dục pháp luật
Với phương châm lấy phòng ngừa là chính, UBND tỉnh Lào Cai ban hành Kế hoạch số 90/KH-UBND ngày 5/02/2024 về điều trị, cai nghiện ma túy, phòng, chống tệ nạn mại dâm, tiếp nhận và hỗ trợ nạn nhân bị mua bán trở về năm 2024.
Theo đó, xác định công tác tuyên truyền, phổ biến giáo dục pháp luật phòng, chống tệ nạn xã hội nói chung và phòng, chống mại dâm nói riêng là nhiệm vụ quan trọng trong đấu tranh phòng, chống tội phạm tệ nạn xã hội, góp phần tích cực vào việc ổn định tình hình phát triển kinh tế - xã hội, đảm bảo an ninh, trật tự trên địa bàn.
Trong 11 tháng đầu năm, Sở LĐ-TB&XH đã tổ chức 2 diễn đàn, 10 buổi truyền thông về phòng, chống mại dâm tại các huyện Bảo Thắng, Bảo Yên, Mường Khương, Bắc Hà, Si Ma Cai và thành phố Lào Cai; các sở, ngành, huyện, thị xã, thành phố đã tổ chức lồng ghép 1.830 buổi tuyên truyền về phòng chống tệ nạn xã hội; tổ chức 2 lớp tập huấn cho 110 người lao động của 30 cơ sở kinh doanh dịch vụ dễ phát sinh tệ nạn mại dâm.
Các sở, ban ngành, Uỷ ban Mặt trận tổ quốc và các tổ chức đoàn thể tỉnh đã tổ chức tập huấn lồng ghép trang bị kiến thức phòng, chống tệ nạn xã hội cho cán bộ tổ hòa giải ở cơ sở tham gia triển khai, xây dựng mô hình Gia đình văn hóa; Làng, bản văn hóa; Tổ dân phố văn hóa với trên 1.400 lượt đại biểu tham dự.
Trung tâm kiểm soát bệnh tật tỉnh triển khai tập huấn chương trình can thiệp giảm tác hại trong dự phòng lây nhiễm HIV… tiếp cận cộng đồng cho nhóm gái mại dâm; phối hợp liên ngành thực hiện can thiệp dự phòng lây nhiễm HIV cho người nghiện chích ma túy, người bán dâm trên địa bàn tỉnh.
Với sự chỉ đạo đồng bộ, quyết tâm từ tỉnh đến cơ sở đã góp phần kiểm soát được tình hình tệ nạn mại dâm, kiềm chế phát sinh, không để xảy ra tụ điểm tệ nạn mại dâm gây bức xúc, từ đó hạn chế tác hại của tệ nạn mại dâm trong đời sống xã hội.
Ngoài ra, Sở LĐ-TB&XH đã tham mưu UBND tỉnh ban hành Quyết định số 1212/QĐ-UBND ngày 2/5/2024 về kiện toàn Đội kiểm tra liên ngành phòng, chống tệ nạn mại dâm tỉnh Lào Cai (Đội 178).
Năm 2024, Đội 178 cấp tỉnh đã xây dựng kế hoạch tổ chức 10 đợt kiểm tra việc chấp hành các quy định của pháp luật về phòng, chống mại dâm tại các cơ sở kinh doanh dịch vụ có điều kiện; hỗ trợ truy quét 3 vụ hoạt động mại dâm trá hình trong các cơ sở kinh doanh dịch vụ…
Nhiều huyện, thành phố, thị xã chưa thành lập đội kiểm tra liên ngành
Trong 9 tháng đầu năm, các cơ quan chức năng trong tỉnh đã điều tra, khám phá 3 vụ/20 đối tượng liên quan đến hoạt động mại dâm. Trong đó khởi tố 3 vụ/6 bị can về tội môi giới mại dâm và chứa gái mại dâm (thành phố Lào Cai 2 vụ/5 bị can; huyện Bảo Yên 1 vụ/1 bị can); xử lý hành chính 7 đối tượng mua dâm và 7 đối tượng bán dâm.
Chuyển Viện Kiểm sát nhân dân tỉnh đề nghị truy tố 3 vụ/6 bị can. Toà án nhân dân hai cấp tỉnh Lào Cai đã xét xử 3 vụ 11 bị cáo về tội môi giới mại dâm, 3 vụ 9 bị cáo về tội mua dâm người dưới 18 tuổi.
Ngoài ra, trong 9 tháng đầu năm, Sở Y tế đã cấp phát miễn phí 7.570 chiếc bao cao su cho các nhà hàng, khách sạn; thực hiện 200 mẫu giám sát trọng điểm HIV, giang mai, lồng ghép phỏng vấn hành vi nhóm gái mại dâm.
Sở LĐ-TB&XH duy trì mô hình “Trợ giúp giảm tổn thương, hỗ trợ người bán dâm tái hòa nhập cộng đồng”. Uỷ ban Mặt trận tổ quốc và các tổ chức đoàn thể tỉnh đã duy trì 152 mô hình “Khu dân cư không có thanh niên mắc tệ nạn xã hội”.
Bên cạnh đó, các khu dân cư đã thành lập và duy trì được 1.719 tổ an ninh nhân dân; nhiều mô hình phát huy hiệu quả như: “Năm không, ba biết”; “Thôn bình yên, gia đình hạnh phúc”; “Gia đình tự quản”; “Năm không, ba giảm”; mô hình “Tổ hòa giải” ở cơ sở, “Quản lý, giáo dục con em trong gia đình không phạm tội và vi phạm phát luật”; tiêu biểu là mô hình câu lạc bộ phòng ngừa mại dâm, HIV/AIDS tại cộng đồng và hỗ trợ người bán dâm tái hòa nhập cộng đồng...
Tuy nhiên, do tính chất phức tạp và thủ đoạn tinh vi của hoạt động mại dâm ngày càng biến tướng, khó kiểm soát, lợi dụng nhiều hình thức để tránh sự kiểm tra, kiểm soát của các cơ quan chức năng.
Việc xuất hiện tình trạng nữ phục vụ tại các quán hát karaoke, massage khi khách có nhu cầu mua dâm sẽ thỏa thuận với nhân viên hoặc tình trạng gái bán dâm tự tìm người mua dâm trên mạng xã hội… nên rất khó xác định số cơ sở có biểu hiện chứa mại dâm cũng như số nhân viên nữ nghi hoạt động mại dâm, gây khó khăn cho công tác phát hiện, bắt giữ và xử lý đối tượng.
Cùng với đó, hệ thống kết nối các dịch vụ hỗ trợ chuyên biệt dành cho người bán dâm chưa được hình thành, đặc biệt các hoạt động về vay vốn, dạy nghề, tìm việc làm, hỗ trợ tái hoà nhập cộng đồng.
Công tác thanh, kiểm tra hoạt động mại dâm trong các cơ sở kinh doanh dịch vụ dễ lợi dụng để hoạt động mại dâm chưa bao phủ trên diện rộng; nhiều huyện, thành phố, thị xã chưa thành lập được đội kiểm tra liên ngành 178.