Khoảng 18.000 căn hộ tái định cư bị bỏ hoang
Theo thống kê của Hội Môi giới bất động sản Việt Nam (VARS), tính riêng Hà Nội và TPHCM, ít nhất khoảng 18.000 căn hộ tái định cư đang bị bỏ hoang, tiêu tốn hàng trăm tỷ đồng để bảo trì, bảo dưỡng mỗi năm.
VARS cho biết, tại nhiều thành phố lớn như Hà Nội, TPHCM, Đà Nẵng, hiện tượng căn hộ tái định cư bị bỏ hoang không còn hiếm gặp. Nhiều khu tái định cư có tỷ lệ lấp đầy rất thấp, thậm chí không có người ở.
“Các tòa nhà xây dựng với quy mô lớn, đầu tư hàng nghìn tỷ đồng nhưng lại bị bỏ hoang hoặc sử dụng không hiệu quả khiến toàn bộ hạ tầng và các hạng mục bị xuống cấp nghiêm trọng”, VARS cho biết.
Theo VARS, kể từ năm 2018 đến nay, nguồn cung nhà ở, đặc biệt là phân khúc căn hộ sụt giảm nghiêm trọng. Số lượng dự án bất động sản được phê duyệt ít trong khi các dự án đang triển khai cũng bị gián đoạn bởi nhiều vướng mắc liên quan đến pháp lý và nguồn vốn.
Thống kê trung bình mỗi năm, ước tính mỗi đô thị đặc biệt thiếu hụt ít nhất 50.000 căn hộ. Việc hàng chục nghìn căn hộ bỏ hoang trong khi nhiều người dân không có nhà ở là hiện tượng bất hợp lý.
Lý giải về nguyên nhân tình trạng nhà tái định cư bỏ hoang là do nhiều khu tái định cư được xây dựng ở những khu vực xa trung tâm, thiếu tiện ích và dịch vụ công cộng. Điều này làm giảm sức hấp dẫn và gây khó khăn cho người dân trong việc di chuyển và sinh hoạt.
Một số dự án tái định cư gặp vấn đề về chất lượng xây dựng như vật liệu kém chất lượng, thiết kế không hợp lý và thi công không đạt chuẩn. Các yếu tố này không chỉ ảnh hưởng đến an toàn của cư dân mà còn làm giảm giá trị của căn hộ, khiến người dân không muốn chuyển đến ở.
Bên cạnh đó, nhiều khu tái định cư thường thiếu hạ tầng cơ bản như trường học, bệnh viện, chợ và hệ thống giao thông, làm giảm chất lượng sống và sự tiện lợi cho cư dân.
Ngoài ra, mức đền bù chưa thỏa đáng và chính sách tái định cư theo Luật Đất đai hiện hành còn chưa hợp lý khiến nhiều người dân không muốn chuyển đến nơi ở mới hoặc không đủ khả năng để sống tại những khu tái định cư này. Vì toàn bộ số tiền được đền bù không đủ để mua suất tái định cư được giao.
Ghép nhà tái định cư và nhà ở xã hội cùng phân khúc
Đưa ra giải pháp với 18.000 căn hộ tái định cư bỏ hoang, ông Nguyễn Văn Đính, Chủ tịch VARS đề xuất, nhà nước có thể nghiên cứu ghép nhà tái định cư và nhà ở xã hội cùng một phân khúc.
Các dự án tái định cư sẽ được tiếp cận nguồn vốn và lãi suất của gói tín dụng 120.000 tỷ đồng để hoàn thiện các hạng mục về hạ tầng, kỹ thuật, hạ tầng xã hội như các dự án nhà ở khác để thu hút người dân đến sinh sống.
Ngoài ra, cho thuê cũng là một trong những giải pháp hiệu quả để khắc phục tình trạng bỏ hoang và sử dụng không hiệu quả các tài sản này. Tuy nhiên để đạt hiệu quả cao nhất, cần có sự hợp tác chặt chẽ giữa các cơ quan quản lý nhà nước, cộng đồng dân cư và nhà đầu tư.
Theo đó, cần có các quy định rõ ràng và đồng bộ về việc cho thuê nhà tái định cư, đảm bảo quyền lợi của cả người cho thuê và người thuê.
“Áp dụng các chính sách khuyến khích và hỗ trợ tài chính cho người dân khi thuê nhà tái định cư, chẳng hạn miễn giảm thuế, hỗ trợ vay vốn với lãi suất ưu đãi và các khoản trợ cấp khác.
Bằng cách thực hiện các giải pháp đồng bộ và linh hoạt, chúng ta có thể nâng cao chất lượng sống cho người dân, tận dụng hiệu quả tài nguyên và góp phần vào sự phát triển bền vững của đô thị”, ông Đính nêu quan điểm.
Ở một góc nhìn khác, ông Tạ Khánh Quang, chuyên gia trong lĩnh vực bất động sản nêu thực tế, TPHCM đã nhiều lần đấu giá nhà tái định cư nhưng bất thành. Nguyên nhân là giá đưa ra quá cao, doanh nghiệp phải chuẩn bị nguồn tiền mặt khá lớn. Trong khi đó về chất lượng, thiết kế và kiến trúc, những căn hộ này quá tệ so với mặt bằng chung hiện nay.
"Vì vậy, thay vì TPHCM và Hà Nội cứ khư khư "ôm" số căn hộ này và mỗi năm phải bỏ hàng trăm tỷ đồng duy tu, bảo dưỡng thì có thể chuyển sang làm nhà ở xã hội. Việc này vừa giúp các địa phương bán nhà tái định cư thu tiền về, vừa đáp ứng nhu cầu nhà ở của người dân, hoàn thành các mục tiêu về phát triển nhà ở và quan trọng nhất là an dân", ông Quang nói.
Thứ trưởng Bộ Xây dựng Nguyễn Văn Sinh vừa ký Văn bản số 1786 gửi UBND các tỉnh, thành phố trực thuộc trung ương về việc báo cáo tình hình quản lý, sử dụng quỹ nhà tái định cư, trong đó có nội dung giám sát việc thực hành tiết kiệm chống lãng phí trong việc quản lý, sử dụng quỹ nhà tái định cư; đồng thời đề nghị các địa phương tổng hợp các dự án, số lượng nhà ở tái định cư không còn nhu cầu sử dụng để bố trí tái định cư và có nhu cầu chuyển đổi quỹ nhà này sang nhà ở xã hội, nhà ở thương mại hoặc mục đích khác. Việc chuyển đổi nhà ở thương mại, nhà tái định cư sang nhà ở xã hội phải bảo đảm phù hợp với quy hoạch, kế hoạch sử dụng đất, quy hoạch xây dựng, chương trình, kế hoạch phát triển nhà ở của địa phương, đồng thời bảo đảm khả năng đáp ứng về hạ tầng, kỹ thuật, hạ tầng xã hội khu vực dự án. |
Châu Anh
Báo Lao động Xã hội số 62
