Chuyện ở bản rẻo cao

 

 

Về Tả Van Chư hôm nay vẫn còn đó những câu chuyện buồn đã qua. Đó là nạn “phụ nữ mất tích” ở xã Tả Van Chư, do phong tục tập quán còn lạc hậu, con gái dễ tin kẻ xấu; do đời sống kinh tế khó khăn và do những mâu thuẫn trong gia đình gây áp lực cho người phụ nữ, không ít phụ nữ ở độ tuổi 24-28 chưa có chồng bị chê cười là ế chồng. Điều này làm họ tủi thân, nên nhiều người đã nghe người khác nói vượt sang bên kia biên giới lấy được chồng vừa tử tế, vừa giàu có, là họ tin ngay, bất chấp rủi ro.

 

Anh Sùng Seo Vảng, cán bộ xã Tả Van Chư cho biết, phần lớn phụ nữ bỏ đi khỏi địa phương không rõ nguyên nhân là sang Trung Quốc. Nguyên nhân do thiếu hiểu biết, đời sống nghèo khó, nghe bọn "buôn người" dụ dỗ ngon ngọt, họ chẳng nghi ngại gì, tự nguyện, cứ theo nhau lao sang bên kia biên giới. Đi rồi đi mãi, không thấy ai về. Kẻ xấu thường lợi dụng lúc đàn bà con gái trên đường đi làm nương, đi hội, hoặc đi chợ Bắc Hà, Cán Cấu, Lùng Phình, Cốc Ly… để thực hiện âm mưu. Cứ gặp phụ nữ có nhan sắc là các đối tượng gạ gẫm, đưa ra những lời nói ngọt ngào, hoặc mô tả mùi mẫn về cuộc sống ở bên kia biên giới sung sướng. Nhiều khi, kẻ xấu bỏ công tìm hiểu về những người phụ nữ có mâu thuẫn với chồng, hay muộn chồng, rồi tìm cách “đánh” vào tâm lý, làm cho họ xiêu lòng và tự nguyện đi theo mà chẳng biết thực chất cuộc sống bên kia biên giới thế nào.

 

Thêm nguyên nhân phức tạp dẫn đến tình trạng đau lòng trên là do tập tục của người Mông. Họ có tục bắt con gái, nên nhiều khi con gái bị bắt đi mấy ngày, bố mẹ cũng chẳng biết mặt mũi và địa chỉ của người bắt. Hết thời hạn ba ngày, không thấy con gái về, họ mới tá hỏa đi tìm và báo công an. 

 

 

 

Song song với việc tăng cường công tác đấu tranh chống tội phạm buôn bán người,  chính quyền xã tập chung đẩy mạnh thực hiện các chương trình xóa đói, giảm nghèo, phát triển kinh tế, xã hội, giáo dục nhằm nâng cao đời sống người dân. Chỉ khi nào xóa sạch cái nghèo, sự thiếu hiểu biết, mới tạo sự tự tin trong cuộc sống, người dân không tin theo những cám dỗ.

 

Đến thăm gia đình anh Sùng Seo Sáng, sinh năm 1988 dân tộc Mông, ở thôn Lả Già Thàng, xã Tả Van Chư, huyện Bắc Hà. Khởi nghiệp từ hai bàn tay trắng, nhưng nhờ biết phát huy những điều kiện của địa phương, cùng với sức trẻ, dám nghĩ, dám làm, anh đã gây dựng được một cơ ngơi khiến nhiều người mơ ước, là tấm gương sáng ở bản rẻo cao này.

 

Sinh ra và lớn lên ở vùng cao xã Tả Van Chư, giống nhiều hộ dân khác, kinh tế của gia đình anh Sáng chủ yếu làm nông, quanh năm trồng ngô, trồng lúa, cuộc sống gặp nhiều khó khăn. Đến năm 2011, anh đã quyết định tận dụng vườn đất rộng gần 3ha của gia đình để phát triển kinh tế gia đình và khởi nghiệp từ việc mở rộng diện tích cây mận đặc sản và chăn nuôi. Anh cùng vợ mạnh dạn vay vốn từ bạn bè và Ngân hàng Chính sách xã hội huyện.Với tổng kinh phí 100 triệu đồng, anh đầu tư nuôi 40 con dê thịt và 5 con trâu sinh sản. Sau 2 năm, mô hình kinh tế của anh đã cho thu nhập từ 70 - 80 triệu/năm. Nhưng nhận thấy năng suất, lợi nhuận như vậy chưa thực sự cao và tối ưu, anh Sáng đã đi đến những địa phương như Bảo Yên, Bảo Nhai, Bảo Thắng… học hỏi kinh nghiệm chăn nuôi lợn. Năm 2013, với số vốn tích lũy được, anh đã mạnh dạn mua đất, xây dựng một trang trại chăn nuôi lợn đen bản địa kết hợp với cải tạo và trồng mới mận Tả Van. Không chỉ sản xuất giỏi, anh Sùng Seo Sáng còn tích cực tuyên truyền, vận động người dân trong thôn, xã mạnh dạn chuyển đổi cơ cấu cây trồng, vật nuôi; chia sẻ kinh nghiệm, giúp đỡ gia đình khó khăn trong bản phát triển kinh tế. Từ năm 2015 đến nay, anh đã hỗ trợ một số hộ gia đình, mỗi hộ 1 con trâu sinh sản, tạo điều kiện để những hộ đó vươn lên thoát nghèo, ổn định cuộc sống. Tháng 4/2017, anh Sáng được Đoàn thanh niên xã Tả Van Chư tín nhiệm bầu giữ chức vụ Phó bí thư đoàn xã. Trong phong trào xây dựng nông thôn mới, anh đã vận động các đoàn viên thanh niên, nhân dân đóng góp tiền, ngày công, làm đường giao thông nông thôn. Với những cố gắng, nỗ lực của bản thân trong xây dựng và phát triển kinh tế, nhiều năm liền gia đình anh Sùng Seo Sáng được công nhận danh hiệu sản xuất - kinh doanh giỏi" cấp xã, huyện. Anh Sáng tâm sự: Nhiều chuyện buồn ở đây bắt đầu từ cái nghèo, cái lạc hậu, vì vậy, thoát nghèo để yêu nơi mình sinh ra là điều bà con mong muốn nhất. Tả Van Chư được gọi là “Sa Pa thu nhỏ” của Bắc Hà, biết làm ăn, làm du lịch, đời sống dân bản đã bớt khó khăn hơn nhiều.

 

Tin vui với người dân nơi đây, UBND tỉnh Lào Cai đã phê duyệt đề án xây dựng mô hình làng sinh thái người Mông tại xã Tả Van Chư. Đến nay, mô hình này đã đáp ứng được tiêu chuẩn đề ra, đảm bảo các yếu tố tự nhiên, cảnh quan môi trường, điều kiện kinh tế - xã hội cũng như phong tục tập quán, bản sắc văn hóa truyền thống của đồng bào địa phương. Người Mông ở đây đã được phổ biến và tập huấn cách làm du lịch cộng đồng, đặc biệt là hình thức phục vụ khách lưu trú qua đêm (homestay). Hiện toàn xã có hơn 20 hộ gia đình làm du lịch cộng đồng, thu hút du khách đến tham quan, lưu trú.