Một buổi tối, Aimable đang ngủ bên vệ đường thì bỗng một chiếc ô tô tiến lại gần. Người đàn ông bước xuống xe và hỏi cậu bé sao lại nằm ở đây. Aimable giải thích rằng em là người vô gia cư, hằng ngày vẫn sống ở khu vực này để xin ăn. Chiếc xe vụt đi, một lát sau thì người lái xe trở lại, mang theo sữa và bánh mì dành cho em. Đó có lẽ là một kỉ niệm hạnh phúc nhất của Aimable trong quãng thời gian suốt 7 năm phải ngủ trên hè phố.
Dù khốn khó, nhưng ít nhất, bên cạnh Aimable còn có em trai Timothée. Cậu bé luôn phải cố gắng che chở cho em trai, vì chẳng ai có trách nhiệm đảm bảo an toàn cho những đứa trẻ sống trên đường phố tại Bujumbura. Aimable kể lại: “Một lần, em cố bảo vệ Timothée khỏi đám trẻ con đường phố khác, và cuối cùng thì bị đánh bầm dập”. Còn với những lần may mắn hơn thì hai em thoát nạn được sau khi nộp cho bọn chúng 100fr. 7 năm ngủ trên hè phố, lấy những tấm bìa carton làm đệm, cậu bé sợ nhất là những đêm em trai mình đi kiếm ăn ở một con phố khác mà không có cậu bên cạnh. Sau tất cả, Aimable không chỉ là anh trai của Timothée mà còn giống như một người bảo vệ.
Aimable còn có em trai Timothée sống trên đường phố suốt nhiều năm.
Phải chứng kiến những điều mà một đứa trẻ không nên thấy
Aimable và em trai rời khỏi nhà đi kiếm sống vì bố của cậu bé bị mất việc làm và gia đình không còn đủ khả năng nuôi hai em. Tuy nhiên, cả hai đều rất hiểu chuyện và không hề có ý đổ lỗi cho cha mẹ mình. Trên những con phố, Aimable có thể xin tiền mua đồ ăn cho em trai và tự xoay sở cuộc sống. Nếu may mắn, Aimable sẽ kiếm được 10.000fr một ngày, tính ra khoảng 5 USD. Ở một đất nước nhỏ bé vừa bị ảnh hưởng từ sau khủng hoảng và đói nghèo tràn lan như Burundi, thì khoản tiền này giống như một vận may hiếm có từ trên trời rơi xuống. Năm 2009, ước tính có khoảng 3.250 trẻ em đường phố sống tại ba thành phố lớn ở Burundi. Hiện nay, con số này có khả năng đã tăng lên do cuộc khủng hoảng kinh tế - chính trị bùng nổ năm 2015. Phải chia cách gia đình, không được đến trường, những đứa trẻ còn thường bị rơi vào nạn lạm dụng, bóc lột lao động trẻ em, gặp các vấn đề sức khỏe và thiếu sự giáo dục.
Để chống lại những mối nguy hiểm rình rập, Aimable có một nhóm bạn đường phố. Chúng chia sẻ với nhau mọi thứ và cũng trở thành gia đình của nhau. Hằng ngày, số tiền tất cả xin được sẽ góp chung lại và chia đều cho từng người, không phân biệt ai kiếm được nhiều hay ít và cũng không có ai bị bỏ rơi.
Aimable có một ước mơ, rằng em sẽ tiết kiệm đủ tiền mua cho gia đình mình một căn nhà, để mọi người có thể sống cùng nhau. Một lần, trong giấc mơ, cậu bé thấy mình kiếm được 20.000fr mang về cho mẹ, rồi em lại nhanh chóng quay lại hè phố, nơi mà em nghĩ mình thuộc về.
Sống trên hè phố ngần ấy năm, Aimable đã chứng kiến đủ các câu chuyện bi thảm. Một buổi sáng, cậu bé bừng tỉnh giấc sau khi nghe tiếng bàn tán xôn xao, rằng có ba người đã chết gần đó. Aimable tiến lại gần đám đông thì bắt gặp thi thể của một người đàn ông. Đó là khoảnh khắc ám ảnh mãi trong tâm trí mà cậu bé không thể nào xóa nhòa.
Một tương lai mới cho Aimable.
Niềm hạnh phúc trở về với gia đình
Sau hành trành 7 năm đầy khắc nghiệt, cuối cùng, Aimable và em trai đã được trở về với gia đình, và cũng là lần đầu tiên em có cơ hội đến trường. Nhờ có sự giúp đỡ của UNICEF và các nhà tài trợ đã xây dựng Trung tâm Hy vọng cho những trẻ em đường phố tại Bujumbura, các em có cơ hội được tắm, giặt và ăn những bữa ăn nóng hổi, được chăm sóc sức khỏe, hỗ trợ pháp lý và tư vấn tâm lý.
Aimable giờ đã là học sinh tiểu học và chắc chắn sẽ còn nhiều khó khăn trên chặng đường dài phía trước. Em đặc biệt yêu thích toán học và đã từng mơ ước có một cơ hội được đến trường để chứng minh khả năng của bản thân. Cơ hội cuối cùng cũng đến với em. Aimable đã xác định mục tiêu sau này là sẽ nhận bằng tốt nghiệp và kiếm tiền để giúp đỡ cho những trẻ em đường phố khác. Cậu bé muốn họ cũng có cơ hội đi học và đoàn tụ với gia đình giống như mình.
Bố của Aimable vô cùng hạnh phúc khi thấy con trai của ông đã trở về và có thể đến trường học. Nhớ lại quãng thời gian gia đình phải chia cách, ông ngậm ngùi: “ Tôi thất nghiệp, và đã không thể gánh vác trách nhiệm đối với những đứa con của mình. Tôi luôn lo lắng về sự an toàn của chúng”. Ông hi vọng Aimable lớn lên sẽ đảm đương được những việc quan trọng và ước mong nhiều đứa trẻ khác cũng nhận được sự giúp đỡ để đoàn tụ cùng gia đình.
Sau tất cả, Aimable muốn gửi một lời nhắn đến những người bạn đường phố của mình: “ Hãy trở về nhà và đến trường thôi. Đừng lang thang trên đường phố và xin tiền nữa. Hãy sống cùng bố mẹ, anh chị em và gia đình của bạn. Tình thương yêu từ gia đình là điều đặc biệt nhất của cuộc sống”.
Thân Phương (dịch)/Tạp chí Gia đình và Trẻ em
