Luật “quên” quy hoạch vùng trời
Liên quan đến phạm vi điều chỉnh của Dự án Luật, đại biểu Lưu Bình Nhưỡng (Bến Tre) cho rằng, Quy hoạch ở đây cần phải xác định rõ là xác định không gian phát triển của Việt Nam ở 3 vùng: vùng đất, vùng trời và vùng biển. Mặc dù trong Hiến pháp quy định có vùng trời nhưng trong Luật quy hoạch có không quy hoạch vùng trời, chỉ quy định vấn đề biển và đất. Đây là vấn đề còn thiếu sót.
Cùng quan điểm, đại biểu Sùng Thìn Cò (Hà Giang) cũng cho rằng, chủ quyền lãnh thổ biên giới quốc gia gồm cả vùng trời, vùng biển và vùng đất (đối với các nước có biển). Hiến pháp năm 2013 cũng quy định rất rõ vùng trời, vùng biển, vùng đất của Việt Nam là quyền thiêng liêng bất khả xâm phạm. Vì vậy, nên khi quy hoạch phải hài hòa giữa lợi ích kinh tế, xã hội, quốc phòng, an ninh.
“Tôi thấy chúng ta chưa đề cập tới vùng trời, mà vùng trời hiện nay đang rất bức xúc. Trước đây ngành hàng không của chúng ta chưa phát triển nên bầu trời của chúng ta còn rộng rãi một chút, việc huấn luyện chiến đấu của lực lượng phòng không không quân là tốt, nhưng hiện nay hàng không của chúng ta phát triển rất mạnh nên việc huấn luyện chiến đấu, sẵn sàng chiến đấu đề bảo vệ vững chắc bầu trời của chúng ta gặp rất nhiều khó khăn. Nếu chúng ta không quy hoạch thì rất là khó khăn trong công tác huấn luyện sẵn sàng chiến đấu. Tôi đề nghị phải quy hoạch vụ thể đường bay nội địa như thế nào, đường bay quốc tế như thế nào, đường bay quá cảnh thế nào, đường bay dành cho lực lượng không quân thế nào, vùng trời dành cho phòng không bắn chiến đấu thế nào, phải có quy định cụ thể. Tôi đề nghị các đồng chí hãy quan tâm đến việc này”, đại biểu Sùng Thìn Cò nhấn mạnh.
Đại biểu Phan Trọng Nhân (Bình Dương) thảo luận về dự án Luật quy hoạch
Đại biểu Ngọ Duy Hiểu (Hà Nội) nhấn mạnh các quy định liên quan đến quy hoạch, nhất là căn cứ quy hoạch, nội dung quy hoạch phải thể hiện rõ ràng trong Luật. Trong đó, thể hiện rõ quan điểm quy hoạch không dừng lại ở việc chỉ sử dụng đất đai, tài nguyên mà cần tính toán và sử dụng hiệu quả các nguồn nhân lực, tài lực khác; các yếu tố văn hóa truyền thống, đặc điểm dân cư phải được phân tích, cân nhắc kỹ khi lập quy hoạch.
“Ban soạn thảo cần thể hiện rõ hơn phương án đổi mới, sắp xếp lại hệ thống quy hoạch theo hướng tích hợp liên ngành để đạt được nhiều hơn các quy định đề ra và nguyên tắc cải cách hệ thống quy hoạch. Cần nghiên cứu sâu, hình thành các quy định về cơ quan có trách nhiệm về quản lý nhà nước lập và tổ chức quy hoạch vùng lãnh thổ khi vùng này không có cơ cấu tổ chức quản lý như một đơn vị hành chính, nhất là ở khâu tổ chức thực hiện. Nếu không làm tốt việc này dễ xảy ra tình trạng đùn đẩy, bất hợp tác mạnh ai nấy làm trong quá trình các địa phương thực hiện quy hoạch vùng”, đại biểu Ngọ Duy Hiểu nhấn mạnh.
Cần có quy hoạch tổng thể quốc gia
Một số đại biểu nhấn mạnh, một trong những nguyên tắc làm quy hoạch là phải tránh làm trái quy hoạch hoặc điều chỉnh quy hoạch tràn lan vì "lợi ích nhóm", bệnh tư duy nhiệm kỳ, hoặc "tân quan, tân quy hoạch". Do vậy, Luật Quy hoạch cần đáp ứng yêu cầu tạo sự thống nhất của hệ thống quy hoạch từ Trung ương đến địa phương, hạn chế ảnh hưởng tiêu cực tới các hoạt động quy hoạch đang thực hiện theo quy định của pháp luật hiện hành. Đồng thời, cần quy định rõ thế nào là quy hoạch cấp trên, quy hoạch cấp dưới và phải có cách nhìn tổng thể về quy hoạch.
Đại biểu Phạm Văn Tuân (Thái Bình) cho rằng, Ban soạn thảo cần nghiên cứu, bổ sung, làm rõ các nguyên tắc để bảo đảm tính dự báo kịp thời, khách quan, ổn định, khả thi của hoạt động quy hoạch, tránh tình trạng quy hoạch thường xuyên thay đổi phá vỡ quy hoạch như thời gian qua. Đồng thời, cần bổ sung nguyên tắc quy hoạch phải bảo đảm yêu cầu công khai, minh bạch, phát huy lợi thế, tiềm năng của từng vùng, từng địa phương nhưng không làm gia tăng sự chênh lệch về phát triển giữa các vùng và các địa phương.
Đại biểu đề nghị cần lập quy hoạch tổng thể quốc gia để bảo đảm tính thống nhất đồng bộ của hệ thống quy hoạch trong cả nước, tránh tình trạng quản lý chia cắt cục bộ, thiếu liên kết vùng và liên kết các địa phương và sản phẩm ngành; tạo không gian phát triển thống nhất, khắc phục sự mâu thuẫn giữa quy hoạch quốc gia với quy hoạch vùng, ngành và quy hoạch cấp tỉnh; bảo đảm tính dự báo kịp thời, khách quan, ổn định, tính khả thi và thực tế của hoạt động quy hoạch.
Đại biểu Phạm Trọng Nhân (Bình Dương) tán thành với quan điểm, việc quy hoạch cần lập theo thứ bậc từ trên xuống dưới, quy hoạch tổng thể quốc gia là cơ sở để lập quy hoạch ngành quốc gia, quy hoạch vùng, quy hoạch tỉnh và quy hoạch đô thị, nông thôn trên cả nước; quy hoạch cấp dưới phải tuân thủ quy hoạch cấp trên.
Đại biểu Phùng Đức Tiến (Hà Nam) cũng cho rằng quy định quy hoạch được tạo lập theo thứ tự từ trên xuống dưới nếu được thực hiện sẽ tạo thành sự thống nhất trong quy hoạch, tránh sự chồng chéo, lãng phí trong xây dựng và thực hiện quy hoạch, hạn chế tình trạng manh mún, chắp vá, tạo cho đất nước một bộ mặt khang trang, đồng bộ. Để làm được điều này, cần bảo đảm nguyên tắc quy hoạch cấp trên phải có trước quy hoạch cấp dưới, đặc biệt các quy hoạch tổng thể quốc gia, quy hoạch gốc phải được làm trước, có như vậy mới nâng cao trách nhiệm của Chính phủ với tư cách là cơ quan quản trị quốc gia đối với tương lai phát triển của đất nước, đúng với tinh thần Chính phủ kiến tạo.
