Đàm phán Mỹ - Triều khép lại, nhiều vấn đề mở ra

 

 

Trong hơn nửa thế kỷ qua, quan hệ Mỹ - Triều Tiên luôn luôn căng thẳng. Mỹ thực hiện đường lối cấm vận Triều Tiên và hi vọng Triều Tiên sẽ sụp đổ. Thực tế là Triều Tiên gặp muôn vàn khó khăn trong phát triển kinh tế và nâng cao đời sống cho người dân; song, họ âm thầm, tự tin phát triển tiềm năng quân sự của mình. Việc Triều Tiên sở hữu vũ khí hạt nhân khiến Mỹ ngỡ ngàng và có phần… hốt hoảng. Rồi Triều Tiên lại liên tục thử tên lửa tầm xa khiến Mỹ cũng như đồng minh trong khu vực đứng ngồi không yên.

 

Từ thời Tổng thống Obama trở về trước, Mỹ hầu như không làm gì ngoài việc phê phán Triều Tiên và thắt chặt lệnh trừng phạt. Đáp lại, Triều Tiên lại tăng cường thử vũ khí hạt nhân và tên lửa. Điều này khiến tình hình trên bán đảo Triều Tiên và thế giới thêm căng thẳng. Người dân bình thường luôn lo nơm nớp về đụng độ quân sự, dẫn tới chiến tranh hạt nhân.

 

Ông Trump trở thành Tổng thống Mỹ trong một cuộc bầu cử đầy kịch tính. Bỏ qua nhiều loại điều tra, tranh cãi, Tổng thống Trump bắt tay vào công việc rất kiên quyết và nhiệt tình. Một trong những việc ông ưu tiên là giải quyết vấn đề Triều Tiên. Ông với người đồng sự Kim Jong Un đã dành cho nhau sự tôn trọng nhất định. Qua con đường ngoại giao, hai ông quyết định gặp nhau trực tiếp để thảo luận các vấn đề, thu hẹp bất đồng và đi tới ký kết những thỏa thuận quan trọng. Sau cuộc gặp lần thứ nhất tại Singapore vào tháng 6/2018, ông Trump và ông Kim nhanh chóng đồng ý gặp nhau tại Việt Nam vào ngày 27 và 28 tháng 2/2019.

 

Cuộc gặp gỡ giữa Tổng thống Mỹ Ronald Trump và Chủ tịch Triều Tiên Kim Jong Un tại Hà Nội là sự kiện thế giới nổi bật nhất tháng 2/2019. Sự kiện này làm nổi bật vai trò của Việt Nam trên trường quốc tế.

 

 

 

Sau khi ông Trump công bố Việt Nam là nơi diễn ra cuộc gặp gỡ thứ hai giữa ông và ông Kim Jong Un, Việt Nam được thế giới chú ý. Những năm gần đây, vai trò của Việt Nam trên trường quốc tế ngày càng được tăng cường, từ việc tổ chức hai hội nghị thượng đỉnh APEC đến tham gia đội quân mũ nồi xanh của Liên hợp quốc để giữ gìn hòa bình ở châu Phi. Ngoài ra, thành tựu phát triển kinh tế của Việt Nam cũng khiến nhiều người trên thế giới nể trọng. Và nay, với việc Việt Nam được chọn làm nơi gặp gỡ lần thứ hai giữ ông Trump và ông Kim càng làm cho uy tín của Việt Nam tăng lên.

 

Nhiều chính khách, học giả, nhà báo... đã chỉ ra những nguyên nhân để Việt Nam được lựa chọn là nơi diễn ra cuộc gặp gỡ quan trọng này. Những nguyên nhân được kể ra là: Việt Nam ổn định chính trị, an ninh tốt, kinh tế phát triển với tốc độ cao, người dân hào hứng với việc ông Trump và ông Kim tới Việt Nam; lãnh đạo Việt Nam và giới ngoại giao năng động, sáng tạo..., có thể kể ra một số nguyên nhân nữa mà xem ra nguyên nhân nào cũng ít nhiều có ý nghĩa.

 

 

Tuy nhiên, lý do chính, lý do có sức nặng nhất khiến Việt Nam được chọn là do người Mỹ cũng như người Triều Tiên đánh giá cao tính biểu tượng của Việt Nam trong mục đích cuối cùng của những cuộc gặp gỡ giữa ông Kim và ông Trump. Đó là quan hệ giữa Việt Nam và Mỹ đã trải qua bao thảm kịch, bi kịch, bao thăng trầm để có được mối quan hệ cân bằng và tỉnh táo như ngày nay. Mỹ muốn chứng minh cho Triều Tiên thấy rằng, Mỹ và Việt Nam đã biết gác lại quá khứ để cùng nhau hướng tới tương lai. Triều Tiên đã thấy điều này và còn thấy thêm sự hấp dẫn ở mô hình phát triển của Việt Nam.

 

Việt Nam đã nỗ lực thực hiện vai trò chủ nhà của mình gần như hoàn hảo: an ninh được bảo đảm tuyệt đối; giao thông luôn luôn thông suốt; người dân hồ hởi chào đón đoàn Mỹ, đoàn Triều Tiên cũng như gần 3.000 nhà báo quốc tế đến Việt Nam để đưa tin. Việt Nam đã biến cuộc gặp gỡ thượng đỉnh Donald Trump – Kim Jong Un thành những ngày hội.

 

Hội đàm kết thúc, dù không đạt được thỏa thuận chung nhưng Tổng thống Trump cũng như Chủ tịch Kim Jong Un đều bày tỏ lòng biết ơn đối với Việt Nam. Còn các nhà báo và các nhà quan sát thì dành cho Việt Nam những lời khen ngợi về sự chuyên nghiệp trong việc tổ chức những sự kiện quốc tế.

 

 

 

Trước hết phải khẳng định: Cuộc gặp gỡ giữa ông Trump và ông Kim Jong Un tại Hà Nội góp thêm một bước tiến trong quan hệ giữa Mỹ và Triều Tiên. Dù không đạt được thỏa thuận chung nhưng hai nước đã hiểu rõ thêm quan điểm của nhau, hứa hẹn cùng nhau nỗ lực hơn nữa để đạt được mục đích là Triều Tiên giải trừ vũ khí hạt nhân, Mỹ dỡ bỏ cấm vận đối với Triều Tiên.

 

Để giải quyết ổn thỏa mọi mâu thuẫn, đạt được mục đích tổng thể như nêu ở trên, cần có thời gian để làm việc kỹ lưỡng hơn nữa. Nguyên việc cách thức, thời gian giải trừ hạt nhân và gỡ bỏ cấm vận cũng phải được cụ thể hóa, chi tiết hóa. Ví dụ, việc gì thực hiện trước, việc gì thực hiện sau, việc gì thực hiện song song? Hiểu thế nào về cấm vận toàn phần và cấm vận từng phần?... Đây chính là những vấn đề hai bên chưa thấu hiểu, chưa nhất trí. Vì vậy mới có chuyện là nửa đêm ngày 28/2, phái đoàn Triều Tiên tổ chức họp báo sau khi phái đoàn Mỹ đã rời Hà Nội.

 

Một vấn đề quan trọng có tính nguyên tắc trong quan hệ quốc tế là tạo lập lòng tin. Quan hệ giữa các quốc gia cũng như quan hệ giữa con người, lòng tin có ý nghĩa vô cùng to lớn. Khi người ta tin nhau, mọi việc sẽ trở nên thuận lợi, dễ dàng; còn khi người ta chưa tin nhau, mọi việc sẽ dẫm chân tại chỗ. Mỹ và Triều Tiên, cũng như ông Trump và ông Kim Jong Un cần thời gian để củng cố lòng tin ở nhau.

 

Sau cuộc gặp gỡ giữa ông Trump và ông Kim Jong Un tại Hà Nội, nhiều nhà quan sát quốc tế thấy Việt Nam nổi lên như một quốc gia đáng tin cậy cho việc tổ chức những sự kiện quốc tế quan trọng. Đây là cách “ghi điểm” quan trọng, là thắng lợi có ý nghĩa của Việt Nam.