Để giáo dục nghề nghiệp ở Quảng Bình bứt phá thời gian tới

 

 

Theo số liệu của Sở LĐTBXH, toàn tỉnh Quảng Bình hiện có 16 cơ sở GDNN, trong đó có 2 trường cao đẳng, 5 trường trung cấp, 8 trung tâm GD-DN cấp huyện, 1 trung tâm DN hội LHPN tỉnh và có 1 cơ sở có hoạt động GDNN và 4 đơn vị khác có tham gia đào tạo nghề dưới 3 tháng. 

 

Thời gian qua, công tác quản lý nhà nước về GDNN ở Quảng Bình đã được đổi mới theo hướng các cơ quan quản lý tập trung vào xây dựng quy hoạch, kế hoạch, định hướng phát triển GDNN trên địa bàn tỉnh không phân biệt cấp quản lý và hình thức sở hữu; đồng thời hướng dẫn, tạo điều kiện cho cơ sở GDNN phát triển trong khuôn khổ pháp luật, trao quyền tự chủ, tự chịu trách nhiệm cho cơ sở. Sở LĐTBXH cũng tăng cường các biện pháp quản lý chất lượng đào tạo, thường xuyên giám sát và thanh, kiểm tra theo các tiêu chí đảm bảo chất lượng GDNN; chống tiêu cực và bệnh thành tích trong GDNN; khuyến khích xã hội giám sát chất lượng GDNN.

 

 Đội ngũ nhà giáo và cán bộ quản lý GDNN gia tăng về số lượng và chất lượng. Nếu năm 2014, toàn tỉnh mới có 263 giáo viên dạy nghề cơ hữu (GV nữ 77 người), thì đến cuối năm 2018 đã có 742 giáo viên GDNN, trong đó 560 giáo viên thuộc biên chế và 182 giáo viên hợp đồng trên 12 tháng; ngoài ra đã huy động được số lượng lớn giáo viên thỉnh giảng là cán bộ kỹ thuật, thợ giỏi, người có tay nghề cao tham gia đào tạo nghề cho lao động nông thôn, 95% giáo viên cơ hữu đạt chuẩn về trình độ chuyên môn, tin học và ngoại ngữ. 

 

Bên cạnh đó, các trường cao đẳng được đầu tư cơ bản về cơ sở vật chất, thiết bị đào tạo, các phương tiện tổ chức đào tạo. Học sinh, sinh viên sớm được tiếp cận và thực tập tại các doanh nghiệp nên trình độ tay nghề được nâng cao. Người học không chỉ được đào tạo kỹ năng nghề mà còn được học các kỹ năng mềm về tin học, ngoại ngữ, tác phong, kỷ luật lao động, ý thức lao động, giao tiếp... Học sinh, sinh viên tốt nghiệp hệ trung cấp, cao đẳng được các doanh nghiệp tuyển dụng trên 85%, có ngành được doanh nghiệp đặt hàng và tuyển dụng 100%. Từ năm 2015, Trường Cao đẳng nghề bắt đầu tuyển sinh đào tạo hệ cao đẳng; năm 2017, có thêm Trường Cao đẳng Kỹ thuật Công - Nông nghiệp, tỷ lệ tuyển sinh hệ trung cấp, cao đẳng có những chuyển biến tích cực. Nhờ đó, đến cuối năm 2018, tỷ lệ lao động qua đào tạo trên địa bàn tỉnh đạt 63,5%, trong đó tỷ lệ lao động qua đào tạo nghề đạt 44,25%, lao động có tay nghề cao và có trình độ từ cao đẳng nghề trở lên đạt 21%.

 

 

 

 

Mặc dù đã đạt nhiều kết quả quan trọng nhưng công tác GDNN ở Quảng Bình cũng còn nhiều khó khăn, thách thức, kết quả tuyển sinh chưa đạt mục tiêu đề ra. Với quy mô đào tạo của các cơ sở GDNN khoảng 17.000 người, trong đó đào tạo trung cấp, cao đẳng hơn 4.000 người nhưng thực tế các cơ sở đào tạo mới tuyển sinh được từ 14.000 - 15.000 người; trong 4 năm (2015 - 2018) các cơ sở đào tạo đã tuyển sinh: 56.879 người, trong đó cao đẳng: 753 người, trung cấp: 5701 người (tuyển sinh đào tạo trình độ cao đẳng và trung cấp mới đạt 11,3% tổng số tuyển sinh học nghề  trong khi mục tiêu là 20%).

 

Bên cạnh đó, một số trường cao đẳng, trung cấp vừa chuyển sang lĩnh vực GDNN vẫn còn gặp khó khăn về cơ sở vật chất, trang thiết bị; nhiều trường còn thiếu phòng học lý thuyết, phòng thí nghiệm, thư viện nhà đa năng và các công trình phụ trợ... Việc đa dạng hóa các loại hình cơ sở và ngành nghề đào tạo còn hạn chế; các ngành nghề đào tạo chưa phong phú đa dạng, một số ngành nghề có nhu cầu đào tạo cao nhưng cơ sở không đáp ứng được, đặc biệt là các ngành dịch vụ du lịch và các ngành kỹ thuật công nghiệp phụ trợ chất lượng cao; một số nghề chất lượng đào tạo chưa cao, nhất là các nghề cơ khí, tự động hóa, cơ điện… về lĩnh vực y tế chưa đào tạo được trình độ cao đẳng.

Đội ngũ giáo viên, giảng viên một số cơ sở còn thiếu về số lượng, hạn chế về chất lượng, giáo viên ít được đi thực tập, thực tế tại doanh nghiệp nên còn hạn chế về kỹ năng nghề, khả năng ngoại ngữ nhất là ngoại ngữ chuyên ngành chưa đạt chuẩn. 

 

Để đổi mới và phát triển GDNN, trong thời gian tới, Quảng Bình cần thực hiện quy hoạch lại mạng lưới cơ sở GDNN đến năm 2020 và tầm nhìn đến năm 2030, trong đó chú trọng sắp xếp lại các cơ sở GDNN theo hướng thu gọn đầu mối, các trường chỉ phát triển các ngành nghề thế mạnh, tránh đầu tư dàn trải, mở rộng đa ngành nghề, khuyến khích thành lập các cơ sở đào tạo nghề tư thục; đồng thời chú trọng bồi dưỡng đội ngũ nhà giáo GDNN, nhất là kỹ năng nghề; xây dựng chính sách thu hút nhà giáo, đội ngũ kỹ sư, lao động lành nghề tham gia đào tạo thực hành trong các cơ sở GDNN.

 

Bên cạnh đó, tỉnh cần tiếp tục đổi mới công tác quản lý nhà nước về GDNN, tăng cường công tác kiểm tra, giám sát các cơ sở GDNN; tham mưu ban hành các chính sách hỗ trợ phát triển GDNN; tạo sự gắn kết chặt chẽ giữa nhà trường và doanh nghiệp sử dụng lao động, tạo điều kiện để học sinh - sinh viên tốt nghiệp ra trường có việc làm và thu nhập ổn định. Đặc biệt, cần đẩy mạnh đổi mới công tác tuyển sinh, cần thay đổi quan điểm từ tuyển sinh sang tuyển dụng. Tích cực, chủ động triển khai công tác tuyển sinh với nhiều hình thức đa dạng, phong phú; thiết lập mạng lưới tuyển sinh đến cấp huyện, xã và các trường THPT, THCS, các tổ chức, doanh nghiệp; ưu tiên địa bàn tuyển sinh vùng sâu, vùng xa, biên giới, các đối tượng chính sách, nhóm yếu thế trong xã hội; thực hiện có hiệu quả công tác phân luồng học sinh tốt nghiệp THCS, THPT vào học nghề...