Để thúc đẩy sự gắn kết giữa cơ sở giáo dục nghề nghiệp với doanh nghiệp

Trong những năm qua, để tăng cường gắn kết giữa cơ sở giáo dục nghề nghiệp với các DN, Bộ LĐTBXH đã có văn bản gửi các bộ, ngành, UBND các tỉnh, thành phố đề xuất tăng cường hoạt động gắn kết GDNN với DN; thành lập Tổ công tác gắn kết GDNN với thị trường lao động và việc làm bền vững. Bộ cũng đã chỉ đạo Tổng cục GDNN ký kết Chương trình phối hợp công tác với VCCI, một số hiệp hội, tập đoàn, tổng công ty lớn (VCCI TP. Hồ Chí Minh; Hiệp hội DN nhỏ và vừa Việt Nam; Hiệp hội Du lịch Việt Nam, Hội doanh nhân trẻ Việt Nam; Tổng Hội thương gia Đài Loan; các tập đoàn lớn như: Vingroup, Mường Thanh, FPT...) nhằm điều phối, kết nối các hoạt động, tăng cường gắn kết giữa DN với cơ sở GDNN. Từ đầu năm 2018, nhiều DN đã bắt đầu tham gia hoạt động GDNN từ khâu tuyển sinh, xây dựng chương trình, tổ chức đào tạo, thực hành, thực tập, đánh giá kết quả và tuyển dụng.

Về phía các cơ sở GDNN, ngay từ đầu năm 2018, nhiều đơn vị đã thực hiện ký kết các hợp tác, hợp đồng đào tạo theo đặt hàng, đào tạo theo nhu cầu của DN. Nhiều trường còn mời DN tham dự lễ tốt nghiệp để ký kết hợp đồng tuyển dụng trực tiếp với học sinh, sinh viên tốt nghiệp. Một số trường tổ chức ngày hội giới thiệu việc làm cho học sinh, sinh viên. Do gắn kết được với DN nên rất nhiều cơ sở GDNN đã cam kết hoàn trả kinh phí cho người học nếu không có việc làm; cam kết về mức lương, thu nhập tốt sau tốt nghiệp, điển hình như: Trường Cao đẳng Cơ điện Hà Nội, Trường Cao đẳng nghề Công nghệ Cao Hà Nội, Trường Cao đẳng nghề Du lịch Vũng Tàu, Trường Cao đẳng nghề Công nghệ Việt Hàn - Bắc Giang, Trường Cao đẳng nghề Công nghiệp Hà Nội, Trường Cao đẳng Kỹ nghệ 2, Trường Cao đẳng Kỹ nghệ Dung Quất...

Tính trung bình, năm 2018, tỷ lệ học sinh, sinh viên tốt nghiệp trình độ cao đẳng, trung cấp có việc làm ngay sau khi tốt nghiệp đạt khoảng 85%, trong đó tỷ lệ sinh viên cao đẳng ra trường có việc làm đạt 87%, trung cấp đạt 82%. Mức lương khởi điểm bình quân của sinh viên cao đẳng sau khi tốt nghiệp đạt 6,0 triệu đồng/tháng, học sinh trung cấp sau khi tốt nghiệp đạt 5,5 triệu đồng/tháng. Một số ngành, nghề có mức lương khá cao, có những nghề ở một số trường, sinh viên tốt nghiệp ra trường có mức lương lên đến 10 - 15 triệu đồng/tháng.

 

 

 

Tuy nhiên, bên cạnh những kết quả nêu trên, việc gắn kết giữa cơ sở GDNN với các DN cũng còn có mặt hạn chế. Theo nghiên cứu của Viện Khoa học GDNN, 87,5% trường nghề cho rằng khó tiếp cận với DN để liên kết đào tạo; 92% ý kiến các DN cho rằng, họ cũng không đặt mục tiêu tham gia đào tạo với các cơ sở GDNN; 90% DN còn không biết đến các chính sách của Nhà nước đối với DN khi tham gia hoạt động GDNN; một số DN muốn tìm đến cơ sở GDNN nhưng không biết làm như thế nào, bắt đầu từ đâu… Rõ ràng, việc gắn kết giữa hai bên đã có nhưng còn mang tính nhỏ lẻ, thiếu tính bền vững.

Để khắc phục những khó khăn trên, nâng cao hiệu quả trong việc gắn kết giữa DN và nhà trường, trong thời gian tới, theo Bộ LĐTBXH, cần tập trung vào các giải pháp chính sau:

Một là, gắn kết tuyển sinh, đào tạo với thị trường lao động, việc làm. Theo đó, cần tăng cường công tác thống kê; thiết lập hệ thống dự báo nhu cầu nhân lực qua đào tạo nghề nghiệp với dự báo về thị trường lao động, nhu cầu việc làm theo lĩnh vực, ngành nghề, cấp trình độ đào tạo. Hình thành mối quan hệ chặt chẽ giữa cơ sở GDNN và các trung tâm dịch vụ việc làm, sàn giao dịch việc làm, hội chợ việc làm nhằm hỗ trợ người học tìm việc làm sau tốt nghiệp; hình thành và tăng cường chất lượng hoạt động của các trung tâm quan hệ DN trong các cơ sở GDNN để làm tốt vai trò cầu nối giữa đào tạo và sử dụng lao động. Tăng cường phối hợp giữa các cơ quan quản lý GDNN, việc làm, thị trường lao động từ trung ương đến địa phương.

Hai là, tiếp tục triển khai cơ chế 3 bên: Nhà nước - Nhà trường - DN thông qua chương trình hợp tác giữa Tổng cục GDNN và Phòng Thương mại và Công nghiệp Việt Nam; hợp tác với các hiệp hội DN, tập đoàn, DN lớn, có sử dụng nhiều nhân lực qua đào tạo nghề nghiệp, đặc biệt là những lĩnh vực thiếu nhân lực như công nghệ thông tin, du lịch,…

Ba là, khuyến khích các cơ sở GDNN chủ động tiếp cận và tìm đến các DN trên địa bàn để đề xuất và ký kết các chương trình hợp tác (hợp đồng liên kết đào tạo, hợp đồng đặt hàng đào tạo hoặc các thỏa thuận hợp tác khác...).

Bốn là, hoàn thiện cơ chế, chính sách gắn kết với DN, xây dựng cơ sở pháp lý để ràng buộc trách nhiệm giữa DN và cơ sở GDNN trong việc đào tạo nguồn nhân lực; tạo điều kiện thực tập tại DN và đóng góp tài chính nhằm đảm bảo chất lượng đào tạo.

Năm là, tiếp tục đẩy mạnh công tác truyền thông về GDNN, nhất là về lợi ích của chính DN khi tham gia vào lĩnh vực GDNN thông qua việc xây dựng các phóng sự, viết tin, bài trên cơ quan báo chí; mở rộng các phương thức, hình thức tuyên truyền, quảng bá về hoạt động GDNN ngay tại các địa phương, cơ sở GDNN. Các cơ sở GDNN cũng cần đầu tư thỏa đáng và có nhiều giải pháp phối hợp với các cơ quan truyền thông, website, mạng xã hội để tuyên truyền phục vụ cho công tác tuyển sinh và quảng bá về hình ảnh của mình.