Mô hình nuôi cá lồng trên vùng lòng hồ của người dân xã Mường Mô, huyện Nậm Nhùn, tỉnh Lai Châu góp phần giảm nghèo bền vững. Ảnh Mạnh Hà
Từ một trong những tỉnh nghèo nhất cả nước
Theo số liệu của Sở LĐTBXH, bước vào đầu giai đoạn 2016 - 2020, Lai Châu có đến 6/8 huyện, thành phố thuộc huyện nghèo, 75 xã và 617 bản đặc biệt khó khăn; trên 36.094 hộ nghèo, 8.982 hộ cận nghèo. Một số địa phương có tỷ lệ hộ nghèo cao trên 90% như: Bum Tở: 94,8%, Pa Vệ Sủ: 94% của huyện Mường Tè. Cùng với đó, mức độ thiếu hụt các dịch vụ xã hội cơ bản của hộ nghèo trên địa bàn tỉnh cũng khá cao với 36.094 hộ nghèo thiếu hụt các dịch vụ, trong đó số hộ thiếu nhà tiêu hợp vệ sinh chiếm 70,54%, diện tích nhà ở chật hẹp chiếm 32,21%, chất lượng nhà ở thấp chiếm 28,81%, trình độ giáo dục người lớn còn thấp chiếm 27,21%…
… đến những giải pháp đồng bộ trong giảm nghèo
Để khắc phục tình trạng nêu trên, Lai Châu đã huy động mọi nguồn lực từ các chương trình, dự án của trung ương, đồng thời đẩy mạnh xã hội hóa, tranh thủ nguồn vốn của tổ chức, cá nhân, tập đoàn, doanh nghiệp cho công tác giảm nghèo. Từ nhiều nguồn vốn khác nhau, giai đoạn 2016 - 2018, tỉnh đầu tư hoàn thiện hệ thống cơ sở hạ tầng ở các huyện, xã nghèo, thôn, bản đặc biệt khó khăn, trong đó đã đầu tư mới 62 công trình, duy tu bảo dưỡng 56 công trình đường giao thông nông thôn, thủy lợi, trường lớp học… thuộc các huyện nghèo; đồng thời giải quyết các thiếu hụt về giáo dục, y tế, nhà ở, nước sạch vệ sinh môi trường, thông tin truyền thông để tăng khả năng tiếp cận dịch vụ xã hội cho hộ nghèo, từng bước giải quyết nhu cầu của người dân.
Đến nay, toàn tỉnh đã có 96/96 xã có đường ô tô đến trung tâm xã, 1.030/1.169 thôn, bản có đường xe máy đi lại thuận lợi, 92% số hộ sử dụng điện lưới quốc gia. Về giáo dục: Giữ vững chất lượng phổ cập giáo dục mầm non cho trẻ em 5 tuổi, phổ cập giáo dục tiểu học, trung học cơ sở. Có 71,3% số xã đạt tiêu chí quốc gia về y tế, 9,2% bác sĩ/1 vạn dân; hỗ trợ 973 nhà ở hộ nghèo; 100% xã được cung cấp nội dung thông tin về chính sách, pháp luật…
Trong 3 năm qua, tỉnh cũng chú trọng công tác đào tạo nghề cho lao động nông thôn với hình thức tăng cường liên kết các đơn vị, tổ chức đào tạo nhiều ngành, nghề như: Trồng trọt, cắt may, chăn nuôi, hàn, điện dân dụng, dệt thổ cẩm…; đồng thời tăng cường chính sách tín dụng ưu đãi cho hộ nghèo vay vốn để giải quyết việc làm, xuất khẩu lao động với 36.000 hộ nghèo, cận nghèo, hộ chính sách khác đã được vay vốn phát triển sản xuất.
Để nâng cao hiệu quả giảm nghèo, Lai Châu cần tăng cường hỗ trợ các hoạt động chuyển giao kỹ thuật, áp dụng công nghệ cao, tìm thị trường tiêu thụ cho bà con nông dân. Ảnh Hữu Tuấn
Ngoài ra, từ năm 2016 - 2018, Lai Châu cũng đã hỗ trợ 53.000 lượt hộ về giống cây trồng, vật nuôi, giống thủy sản, phân bón, thuốc bảo vệ thực vật với tổng kinh phí hơn 86 tỷ đồng; hỗ trợ trên 72.000 lượt hộ nhận giao khoán chăm sóc, bảo vệ trên 296 nghìn lượt ha rừng; thực hiện hỗ trợ khai hoang 32,3ha; nhân rộng 22 mô hình giảm nghèo trên địa bàn các huyện, thành phố...
Thông qua các chính sách hỗ trợ đầu tư cơ sở hạ tầng khu vực dân tộc thiểu số, miền núi, hỗ trợ sản xuất, giáo dục đào tạo và dạy nghề, nhân rộng mô hình giảm nghèo, hỗ trợ nâng cao năng lực giảm nghèo, hỗ trợ lao động nghèo đi xuất khẩu lao động..., trung bình giai đoạn 2016 - 2018, tỷ lệ hộ nghèo ở Lai Châu đã giảm 4,95%/năm, đến cuối năm 2018, số hộ nghèo toàn tỉnh giảm còn 24.195 hộ, chiếm 24,98% tổng số hộ trên địa bàn (giảm 4,85% so với đầu năm; bình quân các huyện nghèo giảm 5,55%). Đến nay, toàn tỉnh có 29 xã đạt chuẩn nông thôn mới, bình quân đạt 13,67 tiêu chí/xã, tăng 0,89 tiêu chí/xã so với cuối năm 2017. Một điều đáng phấn khởi trong năm 2018 là hai huyện là Tân Uyên và Than Uyên đã được công nhận ra khỏi danh sách các huyện nghèo theo Nghị quyết 30a của cả nước.
Những kết quả nêu trên đã góp phần thay đổi diện mạo nông thôn từ vùng thấp đến vùng cao; củng cố, tăng cường đoàn kết giữa các dân tộc, giữ vững an ninh chính trị, trật tự an toàn xã hội trên địa bàn; đời sống vật chất và tinh thần của nhân dân được cải thiện rõ rệt, nhất là đời sống của bà con vùng cao, vùng sâu, vùng đồng bào dân tộc thiểu số. Đặc biệt, nhận thức về giảm nghèo của đồng bào đã được nâng lên, nhiều bà con đã tích cực tham gia lao động, sản xuất để từng bước vươn lên thoát nghèo và làm giàu chính đáng.
Tuy nhiên, bên cạnh những kết quả tích cực nêu trên, công tác giảm nghèo ở Lai Châu thời gian qua cũng còn một số hạn chế. Tỷ lệ hộ nghèo giảm theo kế hoạch đề ra nhưng kết quả giảm nghèo chưa bền vững, số hộ tái nghèo và phát sinh nghèo còn cao. Nhiều hộ thoát nghèo lại rơi vào cận nghèo. Tỷ lệ hộ nghèo có sự chênh lệch lớn giữa các vùng và các dân tộc. Nguồn lực cho công tác giảm nghèo còn hạn chế (mới đáp ứng được gần 50% kế hoạch giao)...
Chính vì vậy, để công tác giảm nghèo đạt hiệu quả cao hơn, trong thời gian tới, tỉnh Lai Châu cần tiếp tục đổi mới cơ chế, chính sách và công tác tổ chức thực hiện; huy động tối đa nguồn lực để giảm nghèo bền vững; xây dựng, nhân rộng các mô hình giảm nghèo; tăng cường hỗ trợ các hoạt động chuyển giao kỹ thuật, áp dụng công nghệ cao, quảng bá, tìm thị trường tiêu thụ sản phẩm cho bà con nông dân; đặc biệt là cần đẩy mạnh công tác tuyên truyền, nâng cao nhận thức nhằm khơi dậy hơn nữa ý chí chủ động, vươn lên của hộ nghèo, xã nghèo, huyện nghèo…
An Nhiên/TC GĐ&TE
