K9: Thanh tịnh, sâu lắng, mênh mang…

 

                       

 

Đây là địa điểm thuộc xã Quang Minh, huyện Ba Vì, thành phố Hà Nội, cách trung tâm Thủ đô Hà Nội khoảng 70km về phía tây. Vào tháng 5/1957, trong một lần thăm một đơn vị bộ đội diễn tập bên sông Đà, Bác Hồ đã dừng chân ăn trưa trên đỉnh đồi, ngay dưới chân ba hòn đá nhọn, trông như ba cây chông khổng lồ. Vì thế trong dân gian, nơi này được gọi là Đá Chông. 

 

Bác Hồ thấy khí hậu nơi đây mát mẻ, địa hình hùng vĩ, hiểm trở mà nên thơ nên Người yêu thích. Với tầm nhìn của một nhà chiến lược, Bác Hồ chọn vị trí này làm khu căn cứ của trung ương, đề phòng chiến tranh có thể mở rộng toàn quốc. Năm 1960, Cục Doanh trại thuộc Tổng cục Hậu cần bắt tay vào xây dựng nơi đây thành căn cứ chiến lược. Ngôi nhà sàn hai tầng gần giống với ngôi nhà sàn ở Ba Đình, Hà Nội mọc lên làm vị trí hội họp, nghỉ ngơi của Bác Hồ, Bộ Chính trị, Trung ương Đảng. Một hệ thống công sự kiên cố được xây dựng ngầm dưới đất, xung quanh là nhà ăn, nhà nghỉ… Khu vực này có mật danh là K9. 

 

 

 

Những năm có chiến tranh phá hoại của Không quân Mỹ, nhiều lần Bác và các đồng chí trong Bộ chính trị đã lên làm việc và nghỉ ngơi tại đây. Nhiều khách quốc tế quan trọng, trong đó có Anh hùng Liên Xô – Phi công vũ trụ Ghecman Titov được tiếp tại đây. Nhiều đối sách quan trọng trong việc xây dựng chủ nghĩa xã hội ở miền Bắc, đấu tranh giải phóng miền Nam cũng được bàn thảo ở đây. 

 

Từ năm 1960 đến năm 1969, đây là nơi ở và nơi làm việc thứ hai của Bác Hồ. Khi đến làm việc và nghỉ ngơi, Bác thường căn dặn anh em phục vụ: Việt Nam ta vốn có truyền thống hiếu khách, tôn trọng bạn bè nên những thứ tốt, đồ dùng khá hơn nên dành cho khách. Do vậy, phòng của Người được bố trí rất giản dị: Chiếc đèn được đặt ngay cạnh giường ngủ với chiếc đệm cỏ của đồng bào Thái. Trên bàn làm việc của Người thường có một lọ hoa huệ.

 

 

Ngày 2/9/1969, Bác Hồ đi xa, Đá Chông – K9 lại dang tay đón Người. Đảng và Nhà nước đã chọn nơi này để Người tạm yên nghỉ. Trang thiết bị kỹ thuật để gìn giữ thi hài Bác được mang tới đây. Với tinh thần làm việc ngày đêm không nghỉ, ngày 15/12/1969, công trình gìn giữ thi hài Bác Hồ tại K9 đã hoàn thành. Để giữ bí mật, Trung ướng quyết định: K9 đổi thành K84. Đúng 23 giờ ngày 23/12/1969, thi hài Bác đã được di chuyển từ K75A đưa vào nơi lưu giữ ở K84 một cách an toàn, đảm bảo kỹ thuật tuyệt đối vào sáng ngày 24/12/1969.

 

Từ năm 1969 -1975, thi hài Bác được giữ gìn ở đồi Đá Chông – K9. Có thời gian ngắn, thi hài Bác được chuyển đến một địa điểm bí mật khác được gọi là K2. Việc này liên quan tới sự kiện lính đặc nhiệm Mỹ đổ bộ xuống một địa điểm ở Sơn Tây hòng cứu phi công Mỹ bị giam ở đây. Tuy chiến dịch này của Mỹ thất bại nhưng nêu cao tinh thần cảnh giác, Trung ương vẫn quyết định di chuyển. Sau đó không lâu, thi hài Bác lại được chuyển trở về K9. Tại đây, những công việc kỹ thuật phức tạp, tinh tế trong việc bảo quản thi hài Bác được các chuyên gia Liên Xô và Việt Nam thực hiện. Mọi việc được giữ bí mật gần như tuyệt đối, rất ít người biết chuyện này. Những người biết cũng không tiết lộ với bất kỳ ai.

 

 

 

Năm 1975, sau khi miền Nam được hoàn toàn giải phóng, nước nhà thống nhất, Lăng Bác Hồ ở Quảng trường Ba Đình bước vào giai đoạn hoàn thiện và sẵn sàng đón nhận Người. Đúng 16 giờ ngày 18/7/1975, đoàn xe đặc biệt chở thi hài Bác rời Đá Chông – K9 về Hà Nội. Đến 20 giờ ngày 18/7/1975, đoàn xe về đến Quảng trường Ba Đình; kính cẩn và trang nghiêm, thi hài Bác được đưa vào Lăng, Người yên nghỉ vĩnh hằng ở nơi này. 

 

 

 

 

 

Hiện nay, Đá Chông - K9 đã trở thành một địa danh nổi tiếng, Bộ Tư lệnh Lăng bố trí bộ phận tiếp đón các đoàn cán bộ và nhân dân cả nước về thăm. Tại đây, du khách thắp hương Nhà thờ Bác Hồ, tham quan khu vực bảo quản thi hài Bác vẫn được giữ nguyên trạng gắn với nhà kính, nhà hầm và các phương tiện kỹ thuật máy móc. 

 

Hiện nay, nhắc đến “Đá Chông – K9” là mọi người có cảm giác trang trọng, linh thiêng. Mỗi ngày, hàng ngàn người từ khắp mọi miền đất nước đổ về đây để được trầm mình trong không khí thanh tịnh, sâu lắng, mênh mang. Với diện tích rộng 234 hecta, cùng rừng cây, hồ nước, lại nằm ngay bên dòng sông Đà huyền thoại, Đá Chông – K9 tạo nên vẻ uy nghiêm, huyền bí nhưng thân thiện và gần gũi.

 

Khách đến đây, dừng lại ở khu đón tiếp phía bên ngoài. Sau đấy lên xe điện di chuyển vào phía trong. Cảnh quan ở đây trầm hùng với những hàng cây xanh thắm và thẳng tắp. Đầu tiên, khách thăm Đền thờ Bác Hồ và cũng là nơi làm lễ trang trọng mới được xây dựng. Sau đấy, khách tỏa về các nơi trong khuôn viên K9 với nhiều cảnh quan và công trình thú vị.

 

 

 

Xuôi về sườn đồi phía sông Đà, có ba phiến đá được sắp xếp tựa như núi Ba Vì thu nhỏ. Theo truyền thuyết, cả khu Đá Chông là một con rồng uốn khúc. Đỉnh núi cao nhất phía Đông Bắc được người dân gọi là đỉnh U Rồng. Nơi đây có nhiều tảng đá thon nhọn tựa mũi chông, ngọn mác như mọc ở dưới đất lên, chính vì thế mà nhân dân địa phương gọi địa danh này là Đá Chông.

 

Từ  ngôi “nhà sàn” đi xuống, với 81 bậc và chiếu nghỉ được trải bằng sỏi cuội tạo cảm giác thanh tao. Con đường được làm cùng thời điểm với ngôi nhà 2 tầng, sỏi được mang về đây theo yêu cầu của Bác Hồ. Sinh thời, Bác Hồ thường leo dốc ở nơi này để rèn luyện sức khỏe. Vì vậy, con đường này còn có tên gọi là “Đường rèn luyện sức khỏe”. Cách con đường này không xa là bãi đỗ cho máy bay trực thăng.

 

 

 

Những công trình liên quan đến việc giữ gìn thi hài Bác như “Hầm ngầm”, “Khu nhà kính”… vẫn được bảo tồn nguyên vẹn. Đây là điều nói lên Khu căn cứ Đá Chông – K9 đã từng thực hiện nhiệm vụ đặc biệt “Giữ yên giấc ngủ của Người” trong giai đoạn 1969 - 1975. 

 

Hình như, tất cả những gì liên quan đến Chủ tịch Hồ Chí Minh đều toát lên vẻ thanh tao, sâu lắng. Cảnh quan ở Đá Chông – K9 trang nghiêm mà gần gũi, linh thiêng mà dung dị, thoáng đãng mà ấm áp… Du khách đến đây để nghỉ ngơi và chiêm nghiệm.