Ngày 18/4, hàng chục người dân thôn Bình Tuý (xã Bình Giang, huyện Thăng Bình, Quảng Nam) tiếp tục khai quật địa đạo bị vùi lấp từ 50 năm trước.
Ông Trương Hoài Lâm, em của bà Xáng, bên trong địa đạo vừa được phát lộ (Ảnh: Tiền phong)
Ông Võ Công Thăng, năm nay 88 tuổi, là người từng tham gia đào địa đạo Bình Túy 50 năm trước, nghe tin dân làng tìm thấy địa đạo xưa, đã đến để hướng dẫn người dân đào, chỉ hướng đi của địa đạo.
Hệ thống địa đạo này dài khoảng 6 km, toả đi 3 hướng trong thôn. Địa đạo được đào từ thời kháng chiến chống Pháp và mở rộng thêm những năm sau đó để nuôi giấu cán bộ và người dân địa phương trong thời kỳ chiến tranh.
Ngày 22/2/1965, Mỹ, ngụy đã huy động 4 tiểu đoàn truy tìm và phát hiện miệng địa đạo gần khu vườn của bà Trương Thị Xáng và dồn bắt người dân địa phương đến khai quật, bà Xáng tìm cách đánh lạc hướng rồi báo tin, hướng dẫn toàn bộ 300 cán bộ, du kích thoát khỏi vòng vây.
Khi bà quay lại, vừa ra khỏi miệng hầm thì bị địch bắn chết, rồi dùng bom mìn vùi lấp cửa hầm cùng nhiều vị trí của địa đạo từ đó đến nay. Năm 2012, bà Xáng được phong tặng danh hiệu Anh hùng Lực lượng vũ trang. Dân làng cùng gia đình góp tiền, góp công dựng một đài tưởng niệm để ghi nhớ công lao của bà Xáng và các liệt sĩ đã ngã xuống trên mảnh đất này.
Theo người dân địa phương, địa đạo được thiết kế theo hình rích rắc, nằm cách mặt đất khoảng 3m, lấy các bụi tre để làm điểm nối ống thông hơi. Chiều cao ban đầu của địa đạo này hơn 1,2m, rộng khoảng 1m, đủ để 3 người cùng đi bên trong.
Lo sợ về bom mìn còn sót cũng như rắn độc, chính quyền xã Bình Giang đã yêu cầu tạm dừng đào bới, để báo cáo với UBND huyện Thăng Bình, Sở VH-TT&DL, nhưng người dân vẫn rủ nhau đào bới theo các dấu vết địa đạo.
