Làm rõ nội hàm lấy con người làm trung tâm trong phát triển xã hội

Cùng dự buổi làm việc có đồng chí Đào Ngọc Dung, Ủy viên Trung ương Đảng, Bộ trưởng Bộ Lao động – Thương binh và Xã hội; GS. TS Phùng Hữu Phú, Phó Chủ tịch Thường trực Hội đồng lý luận Trung ương; GS. TS Tạ Ngọc Tấn, Phó Chủ tịch Hội đồng lý luận Trung ương; các đồng chí Thứ trưởng Bộ Lao động – Thương binh và Xã hội: Doãn Mậu Diệp, Lê Quân, Lê Tấn Dũng, Nguyễn Thị Hà, cùng Thủ trưởng các đơn vị trong Bộ.

 

 

 

Mục đích của buổi làm việc là nhằm trao đổi, thảo luận, tìm hiểu những thành tựu đạt được, những cách làm mới, mô hình mới, những hạn chế, khó khăn, vướng mắc trong việc thực hiện các mục tiêu, phương hướng cơ bản được đề ra trong Cương lĩnh xây dựng đất nước trong thời kỳ quá độ lên chủ nghĩa xã hội, trên cơ sở đó đề xuất, bổ sung, sửa đổi, phát triển những vấn đề lý luận và thực tiễn vào Dự thảo Văn kiện Nghị quyết Đại hội lần thứ XIII của Đảng.

 

 

Báo cáo tổng kết 30 năm thực hiện Cương lĩnh xây dựng đất nước trong thời kỳ quá độ lên chủ nghĩa xã hội, trong đó trọng tâm là 10 năm thực hiện Cương lĩnh bổ sung, phát triển năm 2011 trên lĩnh vực lao động, người có công và xã hội, Thứ trưởng Lê Quân cho biết, trong những năm qua, việc tổ chức thực hiện đường lối của Đảng về lĩnh vực lao động, người có công và xã hội đã đạt nhiều kết quả quan trọng. Điển hình như trong lĩnh vực lao động – việc làm thì thị trường lao động phát triển theo hướng hiện đại. Cơ cấu lao động chuyển dịch theo hướng tích cực, giảm tỷ trọng lao động trong khu vực có quan hệ lao động tăng nhanh (43,80% năm 2018). Tỷ lệ thất nghiệp chung luôn duy trì ở mức thấp (dưới 3%/năm). Thu nhập của người lao động đã dần được cải thiện…

 

 

 

Đáng chú ý, trong lĩnh vực người có công, từ năm 1994-2012, Nhà nước đã chín lần sửa đổi Pháp lệnh ưu đãi Người có công với cách mạng cho phù hợp với tình hình phát triển kinh tế - xã hội của đất nước trong từng thời kỳ. Đã thực hiện kịp thời, đầy đủ các chế độ, chính sách đối với người có công với cách mạng và gia đình của họ. Hoàn thành xây dựng hệ thống cơ sở dữ liệu về liệt sĩ, thân nhân liệt sĩ, mộ liệt sĩ và nghĩa trang liệt sĩ.

 

Trong lĩnh vực an sinh xã hội và giảm nghèo, kết quả nổi bật là tỷ lệ lao động tham gia bảo hiểm xã hội trong lực lượng lao động đã tăng lên 26,55% năm 2018. Bên cạnh đó, tỷ lệ lao động tham gia bảo hiểm thất nghiệp trong lực lượng lao động đã tăng lên 22,68% năm 2018… An sinh xã hội đã góp phần quan trọng vào ổn định chính trị xã hội, thúc đẩy kinh tế phát triển.

 

 

Bên cạnh những thành tựu, báo cáo do Thứ trưởng Lê Quân trình bày cũng nhìn nhận một số hạn chế trong tổ chức thực hiện đường lối của Đảng về lĩnh vực lao động, người có công và xã hội. Nhiều vấn đề mới đang đặt ra cả về lý luận, thực tiễn, như: về ưu đãi người có công cần tiếp tục làm rõ nội hàm các khái niệm, hoàn thiện các tiêu chí xác định đối tượng để công nhận được hưởng chính sách ưu đãi. Hoàn thiện cơ chế kiểm tra, giám sát và xử lý vi phạm.

 

 

 

Trong giáo dục nghề nghiệp, dưới sự tác động của CMCN 4.0, nhiều loại việc làm và hình thức việc làm mới ra đời, đòi hỏi người lao động cần được trang bị các kỹ năng mới, gồm cả kỹ năng kỹ thuật và kỹ năng mềm. CMCN 4.0 sẽ tạo ra nhiều hình thức việc làm mới nhưng cũng làm giảm cầu sử dụng lao động ở một số ngành, nghề dẫn đến nguy cơ bị mất việc làm của một bộ phận người lao động đặt ra yêu cầu phải hoàn thiện chính sách an sinh xã hội hướng đến các giải pháp phòng ngừa, giảm thiểu thất nghiệp.

 

Trong quan hệ lao động, việc tham gia CPTPP và EVFTA sẽ dẫn tới sự ra đời của các tổ chức đại diện người lao động. Đây là vấn đề chưa có tiền lệ, đòi hỏi phải xây dựng được cơ sở lý luận vững chắc, có các bước chuẩn bị toàn diện và cặn kẽ.

 

Trong khi đó, trong lĩnh vực bảo hiểm xã hội cần xây dựng chính sách theo tiếp cận dựa trên quyền; mở rộng diện bao phủ và tăng tính hấp dẫn; hoàn thiện cơ sở lý luận và cải cách thông số bảo hiểm xã hội về mức đóng, mức hưởng, thời gian đóng, công thức tính lương hưu, tuổi nghỉ hưu, chi phí quản lý, đầu tư phát triển quỹ…

 

Phát biểu tại buổi làm việc, Bộ trưởng Ngọc Dung cho biết, bên cạnh những thành tựu nổi bật về an sinh xã hội như phát triển thị trường lao động, hướng tới quan hệ lao động hài hòa ổn định, tiến bộ, tỷ lệ hộ nghèo giảm rõ rệt, trở thành điểm sáng của thế giới, chính sách người có công là một trong những chính sách thực hiện tốt nhất hiện nay… một số nơi, một số thời điểm, phát triển kinh tế chưa đồng bộ với phát triển văn hóa – xã hội, chưa quan tâm đầy đủ, chưa đảm bảo toàn diện hài hòa với các vấn đề xã hội.

 

 

 

Theo Bộ trưởng Đào Ngọc Dung, trước tác động của hội nhập quốc tế và CMCN 4.0, cần tính đến những vấn đề liên quan đến lao động, di chuyển thể nhân, dịch chuyển lao động, tiêu chuẩn lao động, thích ứng tay nghề, đào tạo mới đi đôi với đào tạo lại, già hóa dân số… Mục tiêu xuyên suốt thời gian tới cần lấy con người làm trung tâm; phát triển kinh tế phải đảm bảo đồng bộ, toàn diện và hài hòa với xã hội; nghiên cứu chính sách phân phối, phân phối lại bảo đảm lợi ích của Nhà nước và người lao động và doanh nghiệp.

 

Kết luận buổi làm việc, đồng chí Nguyễn Xuân Thắng đánh giá các chính sách an sinh xã hội thời gian qua đã thể hiện được tinh thần đổi mới, hướng đến những chuẩn mực quốc tế, phù hợp với điều kiện thực tiễn của Việt Nam. Song thực tế triển khai các chính sách cho thấy còn những vấn đề cần làm sâu sắc hơn. Trong đó, cần làm rõ nội hàm lấy con người làm trung tâm, con người vừa là mục tiêu, vừa là động lực của phát triển dưới góc độ xã hội; thực hiện phát triển bền vững, tăng trưởng bao trùm, không để ai bị bỏ lại phía sau. Đồng chí cũng đề nghị Bộ LĐTBXH chú ý đến vấn đề phát triển xã hội dựa trên quyền con người; xử lý xã hội nhìn trong sự toàn diện và hài hòa với kinh tế, văn hóa và chính trị. Phải lấy sự hài lòng của nhân dân, lấy sự đáp ứng nhu cầu của nhân dân làm cơ sở, từ đó sẽ giảm thiểu được bất bình đẳng, xung đột trong xã hội…