Tại Lễ hội Sen Hà Nội năm 2024, sự kiện đầu tiên là khai mạc Hội chợ OCOP - Sen Hà Nội, với các hoạt động như: Khánh thành Trung tâm giới thiệu và bán sản phẩm OCOP quận Tây Hồ, khai mạc triển lãm ảnh với chủ đề “Sen trong đời sống văn hóa Việt”.
Bên cạnh đó, Ban tổ chức sẽ tiến hành tôn vinh các nghệ nhân, thợ giỏi, người gìn giữ, phát triển nghề trồng sen gắn với phát triển du lịch nông nghiệp trải nghiệm và quảng bá sản phẩm địa phương; trao thưởng cho các đơn vị có sản phẩm sen tiêu biểu.
Cùng với đó là nhiều hoạt động bên lề như: Diễu hành đường phố với chủ đề “Sắc Sen”, tổ chức các đêm nhạc, thơ và cuộc thi ảnh chụp cùng hoa sen…
Đặc biệt, lễ đón nhận Di sản văn hóa phi vật thể cấp quốc gia - nghề ướp trà sen Tây Hồ cũng sẽ được tổ chức. Đây là nghề đặc biệt, tạo nên một thức uống tao nhã trong văn hóa của người Hà Nội.
Trà sen ở đây phải được ướp bằng đúng sen Bách Diệp trăm cánh được trồng ở khu vực Hồ Tây. Mỗi năm vào tháng 6, khi những búp sen bắt đầu nở rộ cũng là thời điểm các gia đình làm nghề ướp trà sen nơi đây tất bật vào vụ.
Theo những nghệ nhân làm trà lâu năm, để làm được những mẻ trà sen ngon mất rất nhiều thời gian, công sức. Trong đó, loại sen làm trà phải là những bông sen mọc tại khu vực Hồ Tây có cánh phớt hồng, nụ vừa chớm nở cho hương thơm đậm đà.
Nghề làm trà sen cũng lắm công phu. Để có chén trà thơm hội tụ tinh hoa của đất trời, người làm phải trải qua từng khâu, vô cùng tỉ mẩn. Công đoạn chính là việc chọn hoa sen, không quan trọng hoa to hay nhỏ nhưng phải đúng loại sen Bách Diệp.
Trà được chọn là loại trà khô nhưng chưa vào hương, được đem ướp với những cánh hoa sen, gạo sen. Để ướp được 1kg trà sen phải cần tới 1.500 bông hoa sen và để mẻ trà đượm hương sen phải đủ 21 ngày với 7 lần vào hương và 7 lần sấy…
Người Hà Nội yêu sen, sen cũng thích nghi với thổ nhưỡng nhiều vùng đồng đất Hà Nội và sinh trưởng tốt.
Nhưng để đầm sen thật sự trở thành điểm đến hấp dẫn của du lịch cũng như tạo cơ hội cho người dân Thủ đô làm giàu, theo các chuyên gia, Hà Nội cần hình thành mô hình làng nghề sen như nhiều làng nghề truyền thống khác, kết hợp giữa sản xuất và du lịch để đa dạng hóa sản phẩm, nâng cao giá trị trên một đơn vị canh tác. Có làng nghề sen cũng thêm nét độc đáo trong bộ sản phẩm OCOP.
Trước đó, từ tháng 3, sen Hồ Tây (sen Bách Diệp) được trồng thí điểm tại 4 hồ nhỏ quanh Hồ Tây với diện tích khoảng 7,5ha. Đại diện UBND quận Tây Hồ cho biết, quận đang phối hợp với Viện Nghiên cứu rau quả và Trung tâm Khuyến nông TP Hà Nội thực hiện dự án “Xây dựng mô hình mẫu sản xuất sen gắn với phát triển du lịch sinh thái theo chuỗi giá trị tại Tây Hồ - Hà Nội”.
Các sản phẩm từ sen là hoa để ướp trà, hoa để trang trí và hạt để làm thực phẩm gắn với phát triển du lịch. Sen Hồ Tây đã được công nhận sở hữu trí tuệ, đây là loại sen đặc biệt, có tới 100 cánh.
Theo Phó Chủ tịch UBND quận Tây Hồ Nguyễn Thanh Tịnh, việc phát triển trồng sen tại các hồ nhỏ xung quanh khu vực Hồ Tây sẽ là tiền đề quan trọng để địa phương thúc đẩy phát triển du lịch.
Thời gian tới, UBND quận sẽ tiếp tục chỉ đạo các phòng ban khảo sát và lập hồ sơ cải tạo môi trường các hồ trên địa bàn quận, tiến tới hoàn thiện đề án tổng thể phát triển trồng sen đến năm 2025 và những năm tiếp theo.
Vũ Hà
Báo Lao động Xã hội số 63
