Báo cáo cho thấy, quyền lợi của lao động nữ thường bị đặt ở vị trí cuối cùng. Trên khắp thế giới, phụ nữ kiếm được số tiền ít hơn nam giới, và chiếm phần lớn số lượng người có mức thu nhập thấp nhất, trong khi họ lại có những công việc ít được đảm bảo nhất. Trong khi đó, chín trong số mười tỉ phú là nam giới.
Lan, 32 tuổi và con trai đang sắp xếp lá khoai tại nhà bố mẹ cô ở tỉnh Thanh Hoá. Đây là lần đầu tiên cô về thăm nhà trong 9 tháng.
Lan hiện đang làm việc tại một nhà máy ở tỉnh Đồng Nai, nơi sản xuất giày cho các nhãn hiệu thời trang toàn cầu. Cô làm việc sáu ngày một tuần, và 9 giờ mỗi ngày để may giày và đế giày với mức thu nhập khoảng 22 ngàn một giờ. Mỗi ngày, Lan làm 1200 đôi giày, nhưng lại không thể mua được một đôi cho con trai theo số tiền mà cô kiếm được mỗi tháng.
Lan cũng làm thêm hai việc nữa là thợ may và phục vụ nhà hàng vào ngày chủ nhật (ngày duy nhất cô không đến nhà máy). Vậy mà, số tiền cô kiếm được vẫn không đủ để nuôi gia đình sau khi đã trả hết các khoản tiền cần thiết như thuê nhà, sinh hoạt phí.
Lan đã lập gia đình, nhưng chồng cô không thể làm việc do bệnh tật. Cô có hai con: một đứa con mười lăm tháng tuổi và một đứa con trai mười hai tuổi. Cô đi xa nhà để kiếm sống tốt hơn, nhưng mức lương thấp của Lan và chi phí sinh hoạt cao khiến cô không đủ khả năng để cho con sống cùng. Hiện tại, cha mẹ cô đang giúp nuôi chúng. Lan ít khi về nhà thăm gia đình, do tốn nhiều tiền đi lại và khó khăn trong việc nghỉ phép hàng năm.
Lan chia sẻ: "Thật khó để con tôi có thể sống với mẹ. Tôi thấy có lỗi với các con của mình. Chúng luôn muốn được ở gần mẹ nhưng tôi không thể nuôi nổi chúng và đưa chúng tới trường. Tôi rất nhớ các con và muốn được gần gũi với chúng. Nhưng tôi không thể để cho con tôi chết đói hoặc cảm thấy rằng chúng không tốt như những đứa trẻ khác. Vâng, con tôi không bằng những đứa trẻ khác vì chúng ta không có tiền. Tôi có thể chết đói, nhưng con tôi không thể. Khi trở về nhà, tôi nghĩ về những đứa trẻ của mình và tôi không muốn bỏ chúng và quay lại đây để làm việc”.
Lan mong muốn, trong tương lai sẽ được làm việc gần nhà với mức lương ổn định để có thể gần con và chăm sóc cho con. “Tôi muốn con mình được gần gũi với bố mẹ để có thể có một cuộc sống tốt đẹp hơn”.
Theo Oxfam, 1% dân số giàu nhất thế giới đã bỏ túi 82% tổng của cải được tạo ra trong năm vừa qua trong khi nửa dân số nghèo nhất của thế giới không được hưởng lợi gì.
Báo cáo ‘Đãi ngộ người lao động, không phải nhóm siêu giàu’ hé lộ một nền kinh tế toàn cầu đang thúc đẩy nhóm thượng lưu giàu có tích tụ khối lượng của cải khổng lồ ra sao, trong khi hàng triệu người dân đang vật lộn để tồn tại với mức thu nhập ở dưới ngưỡng nghèo. Tài sản của các tỷ phú tăng trung bình 13% mỗi năm kể từ năm 2010 – nhanh hơn gấp 6 lần so với mức tăng lương của những người lao động bình thường (2% mỗi năm).
Số lượng tỉ phủ tăng nhanh chưa từng thấy trong khoảng thời gian từ tháng 3 năm 2016 đến tháng 3 năm 2017, cứ hai ngày lại có thêm một tỉ phú; Chỉ cần 4 ngày là một giám đốc điều hành của một trong năm thương hiệu thời trang quốc tế có thể kiếm được số tiền tương đương với tổng thu nhập cả đời của một nữ công nhân may mặc bình thường tại Bangladesh. Tại Mỹ, chỉ với hơn một ngày lao động là một giám đốc điều hành có thể kiếm được số tiền tương đương với thu nhập cả năm của một người lao động bình thường; Để tăng lương thành mức đủ sống cho 2,5 triệu công nhân may mặc tại Việt Nam, sẽ cần 2,2 tỉ đô la mỗi năm. Con số này chỉ tương đương với một phần ba số tiền mà năm công ty may mặc hàng đầu trả cho các cổ đông năm 2016.
Các nguyên nhân chính dẫn đến việc tăng thưởng cho các cổ đông và lãnh đạo tập đoàn với cái giá phải trả là lương và điều kiện làm việc của người lao động. Những nguyên nhân này bao gồm sự suy thoái về quyền lao động, tầm ảnh hưởng quá lớn của các công ty lớn lên các chính sách của chính phủ, và nỗ lực không ngừng của các doanh nghiệp về việc giảm các chi phí để có thể tối đa hóa lợi nhuận của cổ đông.
Bà Winnie Byanyima, Giám đốc điều hành của Oxfam cho rằng “Sự bùng nổ về số lượng tỉ phủ không phải là dấu hiệu của một nền kinh tế phát triển mà là một triệu chứng của một hệ thống kinh tế thất bại. Những người may bộ quần áo chúng ta đang mặc, lắp ráp điện thoại chúng ta đang sử dụng và nuôi trồng thực phẩm ta đang ăn hàng ngày bị bóc lột để đảm bảo nguồn hàng giá rẻ ổn định và tăng lợi nhuận của các tập đoàn và nhà đầu tư tỉ phú.”
Theo bà Byanyima, “Oxfam đã nói chuyện với phụ nữ trên khắp thế giới. Họ là những người bị ảnh hưởng nặng nề từ bất bình đẳng. Phụ nữ phải làm việc xa nhà trong các nhà máy may mặc tại Việt Nam với mức lương bèo bọt, không đủ để họ thoát nghèo. Họ không được gặp con cái mình trong nhiều tháng trời. Phụ nữ làm việc trong ngành chăn nuôi tại Mỹ buộc phải mặc bỉm vì họ không được nghỉ đi vệ sinh. Phụ nữ làm việc trong các khách sạn tại Ca-na-đa và Cộng hòa Đô-min-ni-ca không dám tố cáo việc bị lạm dụng tình dục vì sợ bị mất việc”.
Oxfam kêu gọi các chính phủ đảm bảo nền kinh tế mang lại lợi ích cho mọi người, chứ không chỉ vì vài người may mắn.
Xóa bỏ chênh lệch thu nhập giữa các giới và bảo vệ quyền của lao động nữ. Với tốc độ thay đổi hiện tại, sẽ mất 217 năm để xóa bỏ chênh lệch thu nhập và cơ hội việc làm giữa phụ nữ và nam giới - theo bà Byanyima.
Vân Nhi/ GĐTE
