Công nhân không được trang bị bảo hộ lao động ở xưởng chế biến lâm sản.
Tiềm ẩn nguy cơ TNLĐ ở các xưởng chế biến gỗ
Trong những năm gần đây, rất nhiều cơ sở chế biến lâm sản ở tỉnh Phú Thọ được thành lập nhằm khai thác tiềm năng về kinh tế lâm nghiệp ở địa phương. Tuy nhiên, việc mọc lên một cách tự phát, nhận thức chưa đầy đủ của chủ cơ sở khiến đây là một trong những ngành nghề tiềm ẩn nhiều nguy cơ mất an toàn lao động.
Tùy vào thời vụ, các cơ sở này thường xuyên có từ 30 đến 50 lao động địa phương làm việc. Những công nhân ở đây chủ yếu là lao động phổ thông, với công việc thường ngày là khai thác gỗ trên rừng hay trực tiếp đứng máy để chế biến gỗ… Đối với những người làm công việc khai thác gỗ thì tai nạn có thể xảy ra bất cứ lúc nào do tính chất công việc nặng nhọc và nguy hiểm. Còn đối với những người lao động trực tiếp tại khâu chế biến thì việc thường xuyên phải tiếp xúc những loại máy móc như máy bóc, máy cắt, máy cưa… khiến nguy cơ mất an toàn lao động luôn tiềm ẩn. Chỉ cần một phút lơ là, mất cảnh giác, người công nhân ở đây có thể phải trả giá bằng một tai nạn lao động nghiêm trọng, thậm chí là nguy hiểm đến tính mạng. Theo quan sát, công nhân làm việc ở các cơ sở được trang bị đồ dùng bảo hộ rất sơ sài, thậm chí là không dùng đồ bảo hộ. Đáng lo ngại là thực trạng nhiều lao động tiếp xúc trực tiếp với môi trường ô nhiễm, nhiều máy móc với các lưỡi cưa sắc, nhọn, có tính sát thương cao nhưng không sử dụng đồ bảo hộ lao động.
Tại lớp tuyên truyền thực hiện pháp luật về ATVSLĐ cho người lao động làm việc không theo hợp đồng ở các Làng nghề của tỉnh Phú Thọ vừa qua, nhiều chủ cơ sở sản xuất gỗ trên địa bàn huyện Hạ Hòa cho biết, gia đình đã cung cấp găng tay, khẩu trang cho công nhân để phòng tránh ô nhiễm, bảo vệ sức khỏe vì những công đoạn như sơn, bào, đục... rất độc hại, nguy hiểm.
Tuy vậy, quan sát tại khu vực sản xuất của nhiều cơ sở, chúng ta nhận thấy rất ít người lao động sử dụng găng tay, khẩu trang khi làm việc. Trong xưởng không có dụng cụ y tế sơ cấp cứu tạm thời nếu không may xảy ra sự cố; không có bình cứu hỏa. Một môi trường làm việc đầy bụi và tiếng ồn, công việc thường xuyên tiếp xúc với máy móc cắt, xẻ, bóc gỗ... với cường độ cao mà chỉ cần một chút sơ xảy là TNLĐ, nhưng trang bị bảo hộ lao động của những công nhân trong xưởng gần như không có.
Tiềm ẩn nguy cơ mất ATLĐ tại các xưởng sản xuất gỗ.
Nâng cao kiến thức cho người lao động
Theo chia sẻ của những người làm nghề chế biến gỗ, hầu hết người lao động trong các xưởng từ chủ xưởng cho tới công nhân đều không được qua đào tạo. Những kiến thức, kỹ năng về vận hành máy móc, làm nghề đều dựa trên cơ sở tự mày mò, tìm hiểu, thông qua kinh nghiệm, truyền dạy theo kiểu “cầm tay chỉ việc”, người đi trước chỉ người đi sau. Chính sự thiếu hụt về đào tạo nghề nghiệp, kiến thức về ATVSLĐ tại các xưởng chế biến gỗ là một trong những vấn đề đáng lo ngại hiện nay. Một điều dễ nhận thấy là người lao động làm nghề chế biến gỗ hầu như không được tham gia các lớp tập huấn về ATVSLĐ.
Lý giải về nguyên nhân mất ATVSLĐ tại các cơ sở sản xuất, chế biến gỗ, ông Nguyễn Khắc Văn - Phó chủ tịch Hội Nông dân tỉnh Phú Thọ cho biết: Nguyên nhân chủ yếu là do người sử dụng lao động và người lao động chưa ý thức được hậu quả của TNLĐ, dẫn tới việc chủ sử dụng lao động chưa xây dựng, niêm yết các nội quy, quy trình vận hành các loại máy hay cảnh báo mối nguy hiểm để người lao động phòng tránh; xem nhẹ công tác huấn luyện ATVSLĐ cho người lao động; trang bị phương tiện bảo vệ cá nhân chưa phù hợp. Đáng lo ngại là khi tiếp xúc trực tiếp với môi trường ô nhiễm, nhiều máy móc với các lưỡi cưa sắc, nhọn, có tính sát thương cao nhưng nhiều người không sử dụng đồ bảo hộ lao động.
Thực tế, việc quản lý công tác đảm bảo quyền lợi và an toàn cho người lao động ở các xưởng chế biến gỗ còn gặp nhiều khó khăn. Bởi lẽ, công nhân tại các cơ sở này đều là lao động chưa qua đào tạo, làm theo mùa vụ, nên việc triển khai ký hợp đồng lao động và đóng bảo hiểm xã hội không thể thực hiện được. Bên cạnh đó, các xưởng chế biến gỗ không chú trọng đến việc tập huấn trang bị cho công nhân những kỹ năng đảm bảo an toàn, tất cả chỉ dựa vào thói quen, tay nghề người lao động. Việc tuyên truyền nhằm thay đổi, nâng cao nhận thức của chủ các cơ sở chế biến lâm sản đối với công tác an toàn lao động cũng không được các địa phương quan tâm. Bởi vậy, cùng với việc siết chặt quản lý lao động của các cơ quan chức năng thì công tác đảm bảo an toàn lao động vẫn chủ yếu phụ thuộc vào trách nhiệm của chủ cơ sở sản xuất và ý thức của người lao động.
Để hạn chế tối đa các trường hợp tai nạn, các địa phương cần tiếp tục tổ chức tập huấn, tư vấn, hướng dẫn trực tiếp cho chủ doanh nghiệp trong việc xây dựng, ban hành quy trình, biện pháp làm việc an toàn, kiểm soát các yếu tố có hại, các mối nguy hiểm trong cơ sở sản xuất, chế biến gỗ. Tổ chức ký cam kết thực hiện công tác ATVSLĐ, tiếp tục đẩy mạnh tuyên truyền thực hiện công tác ATVSLĐ tại các cơ sở sản xuất, chế biến gỗ. Đồng thời, đẩy mạnh công tác thanh tra, kiểm tra và xử lý nghiêm các trường hợp vi phạm quy định về ATVSLĐ.
Có thể nói, môi trường lao động tại các cơ sở sản xuất, chế biến gỗ tiềm ẩn nhiều rủi ro, bởi tại đây có nhiều máy cắt, xẻ rất sắc nhọn, chỉ một chút lơ là, sơ sẩy là có thể xảy ra tai nạn.
Hồng Lĩnh/TC GĐ&TE
