Một góc Quần thể Khu du lịch nghỉ dưỡng sinh thái FLC Sầm Sơn. Ảnh: Lê Hợi
Trên bản đồ du lịch Việt Nam nói chung, Thanh Hóa nói riêng, địa danh Sầm Sơn tuy chiếm vị trí rất khiêm tốn về diện tích, nhưng với vị thế đặc biệt trong ngành du lịch, Sầm Sơn chưa bao giờ là cái tên “khiêm tốn”. Bởi, như một lẽ tất yếu, Sầm Sơn đã, đang và sẽ có những lợi thế so sánh làm đòn bẩy cho nó trên hành trình trở thành một trọng điểm du lịch nghỉ dưỡng biển tầm cỡ quốc gia.
Nói đến Sầm Sơn là nói tới biển. Biển là thương hiệu của du lịch Sầm Sơn, cũng đồng thời là nhân tố mấu chốt nhất trong việc xây dựng và khẳng định thương hiệu du lịch Thanh Hóa. Như một học giả người Pháp từng khẳng định, Sầm Sơn là địa danh nghỉ dưỡng lý tưởng nhất Đông Dương! Đã có lịch sử trên 100 năm khai thác - kể từ đầu thế kỷ XX khi người Pháp bắt đầu xây dựng Sầm Sơn trở thành khu du lịch nghỉ dưỡng biển hàng đầu Bắc Kỳ - song, nhận định trên vẫn còn nguyên giá trị. Vẻ đẹp của biển Sầm Sơn, dưới con mắt khoa học, được đo bằng các tiêu chí độ thoải dốc của bờ biển, độ mặn của nước và độ mạnh của sóng. Tất cả đều hoàn hảo cho nhu cầu nghỉ dưỡng. Còn dưới “con mắt xanh” của thi nhân, vẻ đẹp của biển Sầm Sơn là sự hòa quyện của tình yêu, với đầy đủ các cung bậc cảm xúc và sự rung động mãnh liệt mà chỉ có bàn tay kiến tạo kỳ vỹ từ tạo hóa mới có thể sắp đặt nên. Đứng trước biển Sầm Sơn, không ít thi từ ca phú từng thảng thốt bởi vẻ đẹp của nước non kỳ tú, thật xứng là chốn “giai kỳ như mộng”: “Hạ đốt biển trong nắng/ Biển khát người xa vắng/ Phơi mình chờ mưa rơi”. Để rồi, một từ “lý tưởng”, thiết nghĩ vẫn chưa đủ để gọi dậy tất cả vẻ đẹp của vùng “nước trời một sắc” này.
Thế nhưng, khám phá vẻ đẹp của Sầm Sơn, sẽ là không đầy đủ nếu chỉ nhìn thấy những gì thiên nhiên ưu ái cho nó mà không nhận ra rằng, diện mạo của Sầm Sơn là sự hòa quyện của thiên nhiên và văn hóa, của địa lợi và nhân hòa. Cũng bởi vậy, phác họa bức tranh Sầm Sơn sẽ là thiếu hụt nếu không làm nổi bật được hai màu sắc tưởng chừng tương phản nhưng lại vô cùng hài hòa. Đó là một Sầm Sơn năng động, đầy sức trẻ của đô thị du lịch biển đang từng bước hiện đại nhằm bắt kịp xu thế thời đại và một Sầm Sơn “hoài cổ” của những làng chài ven biển, nép mình dưới rặng phi lao và cuộc sống ngư dân vẫn dựa chủ yếu vào nguồn lợi từ biển.
Cũng bởi vậy mà, như lời cổ nhân, tinh anh của đất trời tạo ra núi sông dù đẹp đến đâu cũng trở nên vô nghĩa khi con người ta không nhìn thấy vẻ đẹp, giá trị và sở hữu nó. Sầm Sơn được đánh giá là giàu tiềm năng du lịch. Bên cạnh tài nguyên sinh thái, đặc biệt nhất là biển, thì việc gìn giữ và phát huy các nét văn hóa đặc trưng cư dân ngư nghiệp cũng đang tạo nên sức hút riêng cho Sầm Sơn so với các địa phương có cùng lợi thế. Vấn đề đặt ra cho chính quyền và người dân thị xã là làm thế nào để kết hợp được các yếu tố thiên tạo và nhân tạo ấy thành một “chuỗi giá trị” cho phát triển, nhằm nâng về “tầm” và “chất” cho du lịch Sầm Sơn?
Ví như người mở đường, kinh tế phát triển sẽ tạo cơ sở cho việc gìn giữ và mở mang văn hóa, bồi đắp và phát huy các chuẩn mực giá trị... Để rồi đến lượt nó, văn hóa và các chuẩn mực giá trị sẽ lại là những yếu tố nền tảng cho phát triển bền vững. Người ta coi cơ sở vật chất kỹ thuật như là bộ khung cơ bản cho phát triển, trước hết là kinh tế. Chính vì lẽ đó mà những năm gần đây, Sầm Sơn đang được tỉnh Thanh Hóa đầu tư mạnh, với nguồn vốn lớn nhằm từng bước hiện đại hóa cơ sở vật chất phục vụ du lịch, đặc biệt là khu vực bãi biển với mục tiêu xây dựng nên một trong những bãi biển đẹp nhất Việt Nam.
Song, để lấp đầy bộ khung ấy và nhất là để nó phát huy hết vai trò, tác dụng của nó như một lực đẩy phát triển, thì nhân tố con người là không thể thay thế. Có người cho rằng, trong du lịch, những người thiết kế, điều hành và hướng dẫn một chương trình/tour giống như người biên kịch, đạo diễn và diễn viên. Kịch bản tốt, đạo diễn giỏi và diễn viên thấm vai là điều kiện để có một sản phẩm du lịch hấp dẫn, thu hút du khách, mang lại hiệu quả kinh tế, xã hội cao. Nhìn rộng ra, trong du lịch nói chung, để du lịch thực sự trở thành ngành mũi nhọn, trong đó Sầm Sơn chính là cái “mũi nhọn” ấy, thì đòi hỏi người làm du lịch phải có phẩm chất và năng lực, mà trình độ cao chính là văn hóa và sự chuyên nghiệp. Đó là hai yêu cầu khắt khe nhất nhưng cũng là đòi hỏi mang tính sống còn đối với sự phát triển của ngành đặc thù này.
Sầm Sơn đang hội tụ tương đối đầy đủ các yếu tố quan trọng nhất cho phát triển. Nhận thức đúng đắn về vai trò của du lịch và cách thức quản lý, cách làm du lịch là những điểm dễ nhận thấy của Sầm Sơn những năm qua. Minh chứng là khách về với đô thị du lịch này ngày càng tăng, với con số đang là kỷ lục: 3,650 triệu lượt khách (năm 2015).
Bên cạnh đó không thể không kể đến diện mạo mới của Sầm Sơn bởi hạ tầng đồng bộ và ngày càng hiện đại, môi trường du lịch được cải thiện và nâng cao, thương hiệu du lịch lấy “kỷ cương, văn minh, thân thiện” làm cốt yếu... Đặc biệt, với việc đổi mới mạnh mẽ trong tư duy phát triển, Sầm Sơn đã hút được nhiều nhà đầu tư lớn, với hàng loạt các dự án trọng điểm hứa hẹn sẽ mang lại sự đổi thay kỳ diệu cho đô thị du lịch.
Hướng đến tương lai rạng rỡ, Sầm Sơn đã và đang quyết tâm thay đổi, quyết liệt thay đổi, cả tư duy và hành động, cho mục tiêu lớn nhất là xây dựng nên một đô thị du lịch biển văn minh, hiện đại. Suy đến cùng, cũng chính là hướng đến nâng cao chất lượng cuộc sống người dân. Tuy nhiên, cái đích ấy sẽ là không dễ đạt nếu không dám hy sinh vài lợi ích trước mắt. Cũng ví như ngôi sao chổi, mà cái đầu sáng đang vun vút lao về phía trước, người ta không thể không nhận thấy rằng, cái phần đuôi nhàn nhạt của nó cũng chính là một phần không thể tách rời để làm nên vóc dáng cho ngôi sao ấy.
Còn trong sự phát triển của mình, vấn đề đặt ra cho Sầm Sơn lúc này là làm thế nào để có thể đảm bảo được hai tiêu chí “nhanh” và “bền vững”, nghĩa là hài hòa được cả hai phần sáng – tối, giữa địa phương – người dân và nhà đầu tư?...Sầm Sơn chiều hè, tiếng sóng như khúc độc tấu từ mênh mang biển cả dội vào lòng người. Cảm giác thư thái không ngôn từ nào tả nổi đã mặc nhiên tràn theo từng đợt sóng, lúc khoan lúc nhặt, khi dịu dàng êm ái, khi cuồn cuộn hối hả.
Bức tranh biển chiều như thi như họa ấy dường như đang gợi dậy một Sầm Sơn của những thiên huyền thoại mơ màng, kỳ ảo về cuộc đấu tranh sinh tồn giữ đất, bám biển, về tình yêu giản dị mà thủy chung, son sắt; Sầm Sơn của núi non và biển cả, của dải đất nhỏ hẹp nằm ngay mép nước xưa kia vốn là bán đảo, trải vô số lần kiến tạo mà bồi tụ nên hình hài như ngày nay; Sầm Sơn của những tráng niên nghị lực, bước trên sóng gió mà giành lấy sự sống, của những thiếu nữ hồn hậu và giàu tình yêu thương; Sầm Sơn của những hội hè, đình đám gắn chặt với sắc thái miền biển và tâm hồn phóng khoáng, rộng mở của người “kẻ bể”; Sầm Sơn của từng dải cát trắng trải dài dưới nắng, đi qua bao đời vẫn giữ dáng vẻ bình thản trước vô vàn dâu bể, bão giông...
Và, hơn hết thảy, Sầm Sơn hôm nay là nơi hội tụ của sức sống mới: sức vươn ra biển lớn, ôm trọn lấy biển, đánh thức tiềm năng từ biển và giữ biển như giữ lấy phần máu thịt quan trọng nhất của cơ thể Tổ quốc này. Để rồi, cùng với biển, Sầm Sơn sẽ bừng sáng tương lai!
