Anh Trịnh Công Thanh (thứ 2 từ trái sang), Chủ tịch CLB Thanh niên Khuyết tật Việt Nam phát biểu tại một cuộc họp báo. Ảnh Internet
- Chào Trịnh Công Thanh! Anh có thể nói lại về quãng thời gian sau khi tai ương ập đến với mình?
Trịnh Công Thanh: Đang là một chàng trai “to cao, đẹp trai” với tấm bằng Đại học Luật cầm trong tay, bỗng chốc trở thành người khuyết tật (NKT) thực sự là một cú sốc nặng với tôi. Khi mổ cắt chân xong, tôi hẫng hụt vô cùng, nhiều lúc chỉ muốn quyên sinh. Rất may là mình có gia đình, bạn bè và chiếc máy tính hỗ trợ để vượt được qua nỗi đau ấy. Cũng nhờ chiếc máy tính là cầu nối với thế giới bên ngoài nên tôi đã cùng với bạn bè trên mạng Internet thành lập trang Web chatdocdacam.org và phát động các chương trình tình nguyện chung tay xoa dịu nỗi đau da cam. Lúc bấy giờ, chương trình trở thành một chương trình lớn, hầu như báo nào cũng có chuyên mục này. Chúng tôi cùng tham gia vụ kiện của nạn nhân chất độc da cam Việt Nam với các công ty hóa chất của mỹ và góp phần vào sự ra đời của “Hội Nạn nhân chất độc da cam Việt Nam” mà tạp chí Echip của VASC đã phong tặng cho tôi và một số anh em khác như Nguyễn Công Hùng (đã mất) danh hiệu Hiệp sĩ Công nghệ thông tin và sau này Microsoft phong tặng danh hiệu “It Hero” (Người anh hùng thầm lặng).
- Cú sốc ấy có phải cũng là bước ngoặt để anh tham gia vào các hoạt động của NKT?
Trịnh Công Thanh: Không phải là NKT bẩm sinh nên sự hẫng hụt với tôi rất lớn. Sau khi vượt qua cú sốc ban đầu, tôi xác định mình không thể gục ngã được, phải chấp nhận sự thật chỉ còn một bên chân và là NKT mãi mãi nên đã tìm và tham gia cộng đồng NKT. Khi ấy các tổ chức tự lực, các nhóm của NKT đa số là các cô chú, anh chị lớn tuổi, hoạt động mang tính tự phát là chính, mà cũng chỉ loanh quanh là vui chơi nên tôi thấy cần có một tổ chức của các bạn thanh niên khuyết tật. Tôi đứng ra thành lập CLB Tình nguyện “Những ước mơ xanh” mà thành viên là các bạn thanh niên khuyết tật và các bạn học sinh, sinh viên, thanh niên của Hà Nội. Đối tượng tình nguyện là trẻ em có hoàn cảnh khó khăn và NKT. Chúng tôi mong muốn đưa lại sự hòa nhập cho các bạn khuyết tật và xóa bỏ khoảng cách giữa NKT và không khuyết tật. Kể từ khi thành lập (ngày 20/9/2003) đến nay, nhóm lúc bấy giờ vẫn là nhịp cầu nối các bạn thanh niên khuyết tật với các hoạt động vì cộng đồng và được nhiều tổ chức đánh giá cao.
- Cộng đồng NKT cả nước biết đến Thanh là người đã đưa ra ý tưởng và tổ chức thành công sân chơi “Vẻ đẹp vầng trăng khuyết”. Xin anh cho biết việc ra đời của sân chơi hết sức thú vị này.
Trịnh Công Thanh: Cuộc thi “Vẻ đẹp vầng trăng khuyết” ban đầu được tổ chức cho 3 đối tượng khác nhau chứ không chỉ riêng NKT. Đó là vào những năm 2010 trở về trước, khi mà các tổ chức xã hội Việt Nam còn ít và chưa phân loại như bây giờ. Đến năm 2013 thì tôi phát động lại cuộc thi này chỉ dành riêng cho các bạn nữ thanh niên khuyết tật và lấy tên là “Vẻ đẹp vầng trăng khuyết”. Qua các năm tổ chức, cuộc thi đã tôn vinh rất nhiều phụ nữ khuyết tật, tuy mang trên mình sự khiếm khuyết nhưng mà họ vẫn đẹp, vẻ đẹp không chỉ ở khuôn mặt mà còn là vẻ đẹp của tâm hồn, nghị lực và tri thức. “Vẻ đẹp vầng trăng khuyết” năm nay sẽ được tổ chức đúng vào ngày 18/4/2019 tại Học viện Thanh thiếu niên Việt Nam.
Anh Trịnh Công Thanh cùng vợ và con gái.
- Theo anh, để tháo gỡ những khó khăn cho thanh niên khuyết tật hướng đến sự hòa nhập và bình đẳng thì cần những gì?
Trịnh Công Thanh: Chủ tịch Hồ Chí Minh đã từng nói: “Một năm bắt đầu từ mùa xuân, đời người bắt đầu từ tuổi trẻ”, vì vậy, để tháo gỡ khó khăn trong quá trình hòa nhập của NKT thì chính lực lượng thanh niên khuyết tật phải đổi mới về tư duy, sáng tạo, chủ động trong các cách thức hoạt động để phát triển cộng đồng NKT. Với tư cách là chủ tịch CLB Thanh niên Khuyết tật Việt Nam, Thanh luôn sẵn sàng là cầu nối giữa thanh niên khuyết tật ở khắp mọi miền Tổ quốc với Đoàn, Hội tại cơ sở, cũng như các tổ chức Đoàn, Hội ở trung ương, đảm bảo các nguyện vọng chính đáng của thanh niên khuyết tật như nhu cầu học tập, khởi nghiệp và tham gia vào các hoạt động vì sự tiến bộ hòa nhập của NKT.
Ngày nay, với sự phát triển của công nghệ thông tin thì ranh giới giữa thành thị và nông thôn được thu hẹp đáng kể. Dù ở đâu, NKT cũng có thể tiếp cận với thông tin và cơ hội là giống nhau. Nhưng tôi đánh giá cao sự chủ động của thanh niên khuyết tật ở nông thôn. Rõ ràng là còn có rào cản trong việc tiếp cận với những cơ hội hòa nhập, nhưng thanh niên khuyết tật ở nông thôn dường như trân trọng hơn những cơ hội ít ỏi dành cho mình. Thanh niên khuyết tật ở thành thị có nhiều cơ hội hơn và dễ dàng tiếp cận với các chương trình hoạt động hơn, nhưng dường như nhiều cơ hội lại gây ra sự lúng túng trong việc họ định hướng và lựa chọn.
- Anh có thể chia sẻ về những dự định trong tương lai của mình?
Trịnh Công Thanh: Về cá nhân, tôi cũng dần bước qua tuổi thanh niên và đã đến lúc chuyển giao công việc thanh niên cho các bạn trẻ, nên thời gian tới, tôi dành nhiều thời gian cho hoạt động chuyên môn của một luật sư, cho Trung tâm Tư vấn Pháp luật và Bảo trợ tư pháp cho người khuyết tật Việt Nam và mong muốn hệ thống pháp luật Việt Nam về NKT ngày một hoàn thiện hơn để đưa pháp luật NKT vào cuộc sống. Tạm biệt thời thanh xuân, tôi chỉ muốn nhắn nhủ các bạn thanh niên khuyết tật rằng: Nếu môi trường thuận lợi thì chúng ta hòa nhập phát huy mọi khả năng của mình, nếu môi trường không thuận lợi thì chúng ta phải thích nghi để vượt lên, chiến thắng chính bản thân mình.
- Cám ơn anh về buổi trò chuyện.
Trịnh Công Thanh – Chủ tịch CLB Thanh niên Khuyết tật Việt Nam, Chủ nhiệm “CLB ước mơ xanh”, Admin của diễn đàn “Người khuyết tật – PWD”, Chủ tịch Hội NKT quận Hai Bà Trưng, Hà Nội. Anh là 1 trong 4 MC là NKT đầu tiên được VTV mời làm việc cho chuyên mục “Cuộc sống vẫn tươi đẹp”.
Nhật Nam (Thực hiện)/TC GĐ&TE
