Việt Nam nên có Viện nghiên cứu về hạnh phúc

 

 

 

Hạnh phúc là sự hài lòng với cuộc sống, cộng trừ sự vui sướng với đau khổ mà vui sướng nhiều hơn là hạnh phúc. Kinh nghiệm thế giới cho thấy, ở những nước nghèo, khi điều kiện vật chất tăng lên thì hạnh phúc tăng lên rất nhanh. Nhưng ở các nước phát triển thì hạnh phúc phụ thuộc vào sự thỏa mãn cá nhân, sự cống hiến cho gia đình. 

 

Đánh giá về hạnh phúc của người Việt được xây dựng trên 3 tiêu chí lớn về: Kinh tế, vật chất và môi trường sống tự nhiên; Quan hệ gia đình và gia đình; Đời sống tinh thần, tâm linh, tín ngưỡng. Ba điều này được thỏa mãn thì con người hạnh phúc. Chúng ta có thể tìm kiếm và trải nghiệm về hạnh phúc, do đó hạnh phúc có thể đo lường được. Những kết quả nghiên cứu về hạnh phúc sẽ giúp quốc gia hoạch định chiến lược phát triển kinh tế và an sinh xã hội phù hợp nhất.

 

 

Để có thể bảo vệ được hạnh phúc, con người cần phải lưu tâm đặc biệt đến sự phát triển một cách cân bằng: cân bằng giữa tăng trưởng kinh tế và bảo vệ tài nguyên thiên nhiên, cân bằng giữa phát triển khoa học, kỹ thuật, công nghệ và giữ gìn các giá trị văn hóa lâu đời, cân bằng giữa cuộc sống cá nhân với các mối quan hệ gia đình, xã hội. Chỉ có thông qua sự phát triển cân bằng và bền vững mới mang lại sự thịnh vượng và hạnh phúc cho con người - một thực thể hài hòa giữa hai phần sinh học và văn hóa.

 

 

Mức độ hạnh phúc so sánh giữa các quốc gia phần lớn có liên quan đến bình đẳng xã hội. Các yếu tố địa lý và văn hóa cũng ảnh hưởng đến quan niệm về hạnh phúc của con người. Nếu người châu Âu và Bắc Mỹ thường được khuyến khích khẳng định cái tôi và chủ động tìm kiếm hạnh phúc cá nhân, thì ở châu Á, trong đó có Việt Nam, các cá nhân được khuyến khích tìm các mô hình hạnh phúc được thừa nhận bởi nhiều người, và họ có xu hướng điều chỉnh hành vi của mình theo hướng mong đợi của xã hội và hành động khi được sự tán thành của những người thân trong gia đình.

 

Quan niệm về hạnh phúc của người Việt thường thiên nhiều hơn về khía cạnh thỏa mãn nhu cầu với đời sống gia đình, cộng đồng, quan hệ xã hội. Có ba bộ phận tạo nên hạnh phúc là điều kiện kinh tế vật chất, quan hệ gia đình xã hội và đời sống tinh thần. Do văn hóa truyền thống để lại, gia đình với mỗi người Việt Nam rất quan trọng. Khi thỏa mãn nhu cầu với cộng đồng, gia đình, xã hội thì họ sẽ thấy hạnh phúc. Tất nhiên nếu thiếu ăn thì không thể có hạnh phúc.

 

 

 

Trên thế giới hiện nay, việc nghiên cứu về hạnh phúc đã trở thành một khoa học thực thụ, trong khi ở Việt Nam việc nghiên cứu về hạnh phúc lại chưa được đặt ra một cách tương xứng. Vì vậy, chủ đề hạnh phúc ở Việt Nam chưa được xem xét trên bình diện khoa học, nhất là đối với khoa học thực nghiệm ở cả hai phương pháp định tính và định lượng. Đây chính là một lý do quan trọng để chúng ta cần nhanh chóng triển khai việc tìm hiểu và đo lường quan niệm và sự hưởng thụ hạnh phúc của người Việt Nam, xây dựng Bộ chỉ số đánh giá hạnh phúc của người Việt Nam.

 

Việt Nam nên có Viện nghiên cứu về hạnh phúc, bởi thực tế, ở nhiều nước đã có viện nghiên cứu về hạnh phúc. Những thành tựu trong nghiên cứu về hạnh phúc đã cung cấp các luận cứ rất bổ ích, giúp chính phủ nhiều nước hoạch định và điều chỉnh chính sách phát triển bền vững phù hợp với chiến lược phát triển kinh tế và an sinh xã hội của họ.

 

 

Chúng tôi chưa có kết quả thống kê cuối cùng, nhưng qua nghiên cứu thì thấy chỉ số hạnh phúc của người Việt Nam đang ở mức 6,5 - 6,8/10 điểm, tức ở mức khá so với mặt bằng chung của thế giới. Khi chúng tôi hỏi, đa số người dân nói rằng họ hài lòng với cuộc sống hiện tại.

 

Để nâng cao chỉ số hạnh phúc của người Việt, cần có nhiều chính sách của Nhà nước để đáp ứng nhu cầu của từng nhóm xã hội. Với những nơi còn nghèo khó phải có các giải pháp thoát nghèo, với những người trí thức phải có cơ chế để họ phát huy được sự sáng tạo.