30 tuổi vẫn thích tự do…
Khánh Linh sinh năm 1993, đang làm việc tại trung tâm tiếng Anh ở Hà Nội. Bước qua tuổi 30, nhiều bạn bè cùng trang lứa đã lên xe hoa, có con bế con bồng nhưng Linh vẫn bình chân như vại vì thích cuộc sống như hiện tại.
Gần như Linh không có thời gian để đi hẹn hò bởi thời gian làm việc của cô bắt đầu từ 8h đến 22h mới về nhà. Ban ngày, cô làm nhân viên phòng đào tạo, buổi tối có 2 ca dạy tại trung tâm.
“Do đặc thù công việc nên thời khóa biểu kín mít từ thứ 2 đến Chủ nhật. Tôi thích làm việc liên tục, thỉnh thoảng tự thưởng cho mình một chuyến du lịch ngắn ngày để cân bằng cuộc sống.
Trước kia tôi đã từng tìm hiểu một vài người nhưng chỉ được thời gian bản thân bắt đầu cảm thấy "ngột ngạt" và quyết định chấm dứt mối quan hệ. Mới tìm hiểu yêu đương thôi đã thấy mất tự do, tôi thấy độc thân vẫn là sự lựa chọn sáng suốt", Khánh Linh chia sẻ.
Cũng thích cuộc sống độc thân, Hải Anh (29 tuổi) có hẳn một "hội độc thân" gồm 6 người bạn "cùng chí hướng" không kết hôn. Hải Anh chia sẻ, tuy không có người yêu nhưng cô có những người bạn luôn hết mình vì nhau.
Những lúc có chuyện không vui chỉ cần gọi một cuộc là cả nhóm lại tụ tập đi chơi, giúp nhau "xoa dịu" những tiêu cực trong cuộc sống.
"Nghĩ đến cảnh đi lấy chồng phải lo việc nhà, chồng con, chúng tôi cảm thấy chưa sẵn sàng. Chúng tôi thích cuộc sống tự do tự tại, muốn đi đâu thì đi, làm gì thì làm hơn là việc muốn ra ngoài gặp bạn bè cũng phải xin phép" Hải Anh cho biết.
Với Hoàng Tùng (28 tuổi, đến từ Nghệ An), cuộc sống với xu hướng xê dịch khiến anh “tốn” khá nhiều thời gian và tiền bạc. Đến nay, với suy nghĩ vẫn chưa mua được nhà, chưa có tiền tích lũy, Tùng vẫn còn sống độc thân dù đã có người yêu 2 năm nay.
Cả Tùng và người yêu chưa có ý định kết hôn vì chưa chuẩn bị được tâm lý và vật chất cho cuộc hôn nhân. “Với chi phí cuộc sống đắt đỏ, lại chưa có tiền mua nhà, chúng tôi vẫn chưa tính đến chuyện kết hôn”, Hoàng Tùng bộc bạch.
Nhiều hệ lụy kéo theo
Theo Niên giám thống kê của Tổng cục Thống kê, TPHCM không chỉ nằm trong nhóm 21 tỉnh, thành phố có tỷ lệ sinh thấp nhất mà còn là địa phương có độ tuổi kết hôn trung bình lần đầu là 29,8 tuổi, cao hơn gần 3 tuổi so với số liệu chung của Việt Nam (26,9 tuổi).
Số liệu này cũng cho thấy, người trẻ ngày càng không mặn mà với hôn nhân, cụ thể: Năm 1989, độ tuổi kết hôn trung bình của nam giới từ 24,4 và nữ là 23,2 đã tăng lên 29 tuổi với nam và 24,1 đối với nữ vào năm 2022.
Tỷ lệ kết hôn cũng giảm: Năm 1989, tỷ lệ người trong độ tuổi 20-24 đã kết hôn là 37,6% (nam), 57,5% (nữ) thì đến năm 2019 chỉ còn 19,6% và 44,3%.
Theo PGS, TS Nguyễn Thị Thúy Hạnh, Phó trưởng Bộ môn Dân số và Sức khỏe sinh sản (Đại học Y Hà Nội), nhiều lý do dẫn đến xu hướng kết hôn muộn ở Việt Nam mà một trong những nguyên nhân chính là sự thay đổi về quan niệm và giá trị sống ở giới trẻ.
Nhiều người trẻ trì hoãn việc kết hôn để tập trung phát triển sự nghiệp, tận hưởng quãng thời gian "vô lo", "không ràng buộc". "Xu hướng này thể hiện phần nào vị thế của phụ nữ trong xã hội hiện nay được nâng lên rất nhiều và các bạn trẻ muốn chuẩn bị kỹ càng hơn trước khi kết hôn.
Tuy nhiên, nó cũng có thể dẫn đến những hệ lụy lâu dài nếu xu hướng này kéo dài", PGS, TS Nguyễn Thị Thúy Hạnh nêu thực tế.
Nhìn ở góc độ tích cực, theo PGS, TS Nguyễn Thị Thúy Hạnh, điều này cũng phần nào khẳng định phụ nữ bây giờ rất giỏi giang, có vị thế trong gia đình và xã hội, nữ quyền được nâng cao. Bên cạnh đó, từ khi sinh ra, con cái (cả nam và nữ) đều được bố mẹ nuôi dưỡng và đầu tư cho giáo dục nhiều, công phu, tốn kém…
Khi trưởng thành, giới trẻ tập trung đầu tư cho sự nghiệp, chăm sóc bản thân, chất lượng cuộc sống ngày càng được nâng cao và họ cảm thấy hạnh phúc, vui vẻ trong chính gia đình ruột thịt của mình, nhu cầu kết hôn vì thế cũng không còn nhiều thôi thúc.
Cùng với đó là nỗi lo mất tự do trong hôn nhân và không muốn sống chung với gia đình chồng/vợ với những trách nhiệm sẽ phải gánh vác khi lập gia đình...
Tuy nhiên, cũng theo PGS, TS Nguyễn Thị Thúy Hạnh, xét dưới góc nhìn y học, việc kết hôn muộn, sinh ít con, thậm chí không kết hôn và sinh con sẽ dẫn đến nhiều hệ lụy: Chất lượng dân số giảm do con dễ bị dị tật, phụ nữ khó thụ thai hơn độ tuổi 20-29, tình trạng dân số già...
"Còn dưới góc độ xã hội, điều này sẽ tác động trực tiếp tới cấu trúc gia đình, văn hóa gia đình truyền thống bị phá vỡ, xung đột thế hệ, mâu thuẫn gia đình do con cái không muốn kết hôn và sinh con, gây tổn thương về tinh thần cho nhiều bậc cha mẹ.
Cùng với đó, nguồn lao động sẽ bị thiếu hụt và không đáp ứng chất lượng lao động, thiếu thế hệ nối tiếp...", PGS, TS Nguyễn Thị Thúy Hạnh phân tích.
Kết hôn sớm hay muộn không còn là câu chuyện của cá nhân nữa mà xét về vĩ mô, điều này gây ra nhiều hệ lụy cho đời sống xã hội nói chung.
Người trẻ sẽ sẵn sàng kết hôn và sinh con khi họ thực sự cảm thấy đã đủ vững vàng để đối mặt với hôn nhân. Và đó mới chính là điều quan trọng, là đích đến của một cuộc hôn nhân hạnh phúc và bền vững.
Khánh Vân
