Đồng thời tăng cường công tác quản lý, chủ động giúp đỡ, tạo công ăn việc làm để trẻ em, phụ nữ không bị lợi dụng, dụ dỗ tham gia các hoạt động phạm tội hoặc trở thành nạn nhân của tội phạm mua bán người.
Mua bán người: Hoạt động tội phạm mang lại nhiều lợi nhuận
Tại lễ phát động Ngày Thế giới phòng, chống mua bán người diễn ra vào 30/7, bà Park Mihyung, Trưởng phái đoàn Tổ chức di cư quốc tế (IOM) tại Việt Nam đã phát biểu gây cảm động khi nhấn mạnh tầm quan trọng của những nỗ lực toàn diện và tập trung để bảo vệ trẻ em trước nạn bị mua bán, bao gồm việc giải quyết những rủi ro và tình trạng dễ bị tổn thương, tăng cường khả năng phục hồi và bảo vệ trẻ em.
Mua bán người vẫn là một trong những hoạt động tội phạm mang lại nhiều lợi nhuận nhất, nhắm vào tính dễ tổn thương của con người. Vì thế, cộng đồng cần trang bị kiến thức, kỹ năng và nâng cao tinh thần đoàn kết trong cuộc chiến này.
Báo cáo toàn cầu về mua bán người gần đây nhất của Cơ quan Phòng, chống ma túy và tội phạm của Liên hợp quốc (UNODC) đã khẳng định một hiện thực đáng buồn rằng: cứ 3 nạn nhân mua bán người trên thế giới lại có 1 nạn nhân là trẻ em.
Trẻ em là đối tượng của nhiều hình thức mua bán khác nhau, bao gồm: bóc lột lao động, ép buộc phạm tội hoặc ăn xin, mua bán để làm con nuôi bất hợp pháp, bóc lột tình dục và lạm dụng tình dục trực tuyến.
Về vấn đề này, Chủ tịch Hội Liên hiệp Phụ nữ Việt Nam Hà Thị Nga cho biết, tại Việt Nam, trong 6 tháng đầu năm, lực lượng chức năng đã phát hiện, đấu tranh 50 vụ mua bán người với 126 nạn nhân; mua bán trẻ em 48 vụ với 121 nạn nhân.
Là tổ chức đại diện, bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp, chính đáng của phụ nữ và trẻ em, Hội Liên hiệp Phụ nữ Việt Nam luôn coi trọng công tác chăm sóc, giáo dục, bảo vệ trẻ em, thực hiện thông qua vai trò của người mẹ và gia đình với các hoạt động giáo dục kỹ năng làm cha mẹ; giúp nhau phát triển kinh tế gia đình; thực hiện chương trình, đề án của Chính phủ để hỗ trợ phụ nữ phát triển kinh tế, xây dựng gia đình, qua đó chăm lo nuôi dạy con tốt…
Gần đây là chương trình “Mẹ đỡ đầu” chăm sóc, nuôi dưỡng trẻ em có hoàn cảnh đặc biệt khó khăn nhằm tạo điều kiện tốt nhất cho trẻ em vươn lên trong học tập và cuộc sống.
“Việc lên tiếng, tham gia giải quyết các vụ việc xâm hại, bạo lực, mua bán trẻ em được đầu tư, có sự phối hợp chặt chẽ với các cơ quan chức năng góp phần xử lý kịp thời, nghiêm minh các vụ việc”, bà Nga nói.
Theo Hội Liên hiệp Phụ nữ Việt Nam, thời gian qua, nhiều mô hình hiệu quả về an toàn cho phụ nữ và trẻ em được nghiên cứu xây dựng, thí điểm và nhân rộng. Tiêu biểu như mô hình “Ngôi nhà Bình yên” của Trung ương Hội, kể từ khi thành lập năm 2007 đến nay đã tiếp nhận tạm lánh cho hơn 1.700 người, trong đó có 463 nạn nhân mua bán người, gồm 159 trẻ em.
Bên cạnh đó là các mô hình “Địa chỉ tin cậy” tại cộng đồng, câu lạc bộ Xây dựng gia đình hạnh phúc, mô hình Dịch vụ gia đình… cũng đã phát huy hiệu quả trong công tác chăm sóc, bảo vệ và nuôi dưỡng trẻ em.
Đẩy mạnh phối hợp liên ngành và hợp tác quốc tế
Nhận thức rõ sự nguy hiểm của loại tội phạm mua bán người, Đảng và Nhà nước đã có nhiều chủ trương, chính sách đồng bộ, toàn diện về phòng, chống tội phạm mua bán người. Chính phủ đã xây dựng và triển khai chương trình Phòng, chống mua bán người giai đoạn 2021-2025, định hướng đến năm 2030.
Theo các cơ qaun chức năng, thời gian tới, tình hình tội phạm mua bán người trên thế giới nói chung và tại Việt Nam nói riêng còn diễn biến phức tạp; cách thức, thủ đoạn phạm tội ngày càng tinh vi. Trẻ em, người chưa thành niên tiếp tục là mục tiêu mà tội phạm nhắm tới.
Bối cảnh đó đặt ra yêu cầu cần xác định công tác phòng, chống tội phạm mua bán người là nhiệm vụ trọng tâm, xuyên suốt, thường xuyên và kiên trì thực hiện ở mọi nơi, mọi lúc, mọi địa bàn.
Phòng, chống mua bán người cần được lồng ghép vào các chương trình phát triển kinh tế, văn hóa, xã hội, chăm sóc, giáo dục và bảo vệ trẻ em; giải quyết tốt những vấn đề cơ bản về an sinh xã hội, an dân; phát huy hiệu quả vai trò các tổ chức quần chúng để bảo vệ phụ nữ, trẻ em, nhất là tại các địa bàn khó khăn, vùng sâu, vùng xa.
Bên cạnh đó, cần đẩy mạnh công tác truyền thông, tư vấn, hướng dẫn; nhân rộng các phong trào, mô hình, sáng kiến tốt với các hình thức phù hợp với từng vùng, miền, đối tượng; chú trọng chia sẻ thông tin, kinh nghiệm và kỹ năng giúp trẻ em, phụ nữ, người yếu thế nhận diện và tự bảo vệ, bảo vệ người thân, không để các đối tượng tội phạm lợi dụng, lôi kéo. Vì thế cần kịp thời phát hiện, ngăn chặn nguy cơ mua bán người từ sớm, từ xa, từ cơ sở; thực hiện quyết liệt các kế hoạch đấu tranh, ngăn chặn tội phạm; nhanh chóng điều tra, truy tố, xét xử nghiêm minh các đối tượng mua bán người.
Cùng với đó là tăng cường quản lý, chủ động giúp đỡ, giáo dục, hỗ trợ, tạo công ăn việc làm để trẻ em, phụ nữ, người có hoàn cảnh khó khăn, không nơi nương tựa không bị lợi dụng, dụ dỗ tham gia các hoạt động phạm tội hoặc trở thành nạn nhân của tội phạm mua bán người.
Song song, tập trung rà soát, hoàn thiện các văn bản pháp luật về phòng, chống mua bán người, hỗ trợ nạn nhân, chế độ và chính sách cho trẻ em có hoàn cảnh đặc biệt khó khăn, thuộc dân tộc ít người, mồ côi; triển khai hiệu quả công tác tiếp nhận, hỗ trợ nạn nhân bị mua bán theo nguyên tắc “lấy nạn nhân làm trung tâm”.
Đồng thời, đẩy mạnh phối hợp liên ngành và hợp tác quốc tế, nhất là về trao đổi thông tin, xác minh, điều tra các vụ án, truy bắt tội phạm nhằm nâng cao hiệu quả phòng ngừa, đấu tranh, ngăn chặn tội phạm mua bán người nói chung và mua bán trẻ em nói riêng.
