Đây là cơ hội để nông dân đổi mới tư duy, phát triển mô hình nông nghiệp sạch, bền vững, cho thu nhập cao, góp phần xóa đói giảm nghèo.
Khát vọng làm giàu từ nông nghiệp sạch
Hợp tác xã (HTX) Nông nghiệp hữu cơ GenXanh, huyện Phúc Thọ, thành phố Hà Nội đã biến đất hoang thành nông trại hữu cơ GenXanh, trung bình mỗi tháng cung ứng ra thị trường khoảng 4 - 5 tấn rau, củ.
Anh Nguyễn Đức Chinh, Giám đốc HTX cho biết, toàn bộ sản phẩm rau được tiêu thụ qua các kênh thương mại điện tử và nhóm Zalo và Facebook riêng của HTX. Trên cơ sở đó, mỗi tuần HTX thực hiện giao hàng vào 3 ngày. Trước ngày giao hàng, sản phẩm được đưa lên trang, lên nhóm để khách hàng lựa chọn, sau đó gom đơn, thu hoạch, đóng gói và chuyển đến người tiêu dùng.
Các khách hàng thân thiết thường đặt gói sản phẩm sử dụng từ 5 - 7 ngày, vừa có giá ưu đãi, lại tiết kiệm chi phí vận chuyển. “Mặc dù sản xuất theo quy trình hữu cơ, nhưng HTX luôn cân nhắc vấn đề lợi nhuận để giá rau đến tay người tiêu dùng không cao hơn nhiều so với giá rau thông thường. Có như vậy mới có thể cạnh tranh được với sản phẩm khác và ngày càng có nhiều người được sử dụng nông sản sạch”, anh Chinh nói.
Sản xuất ổn định, HTX Nông nghiệp hữu cơ GenXanh đang tạo việc làm cho 8 lao động, trong đó có 3 lao động khuyết tật câm, điếc. Bà Nguyễn Thị Luận làm việc tại HTX cho hay: “Mỗi ngày công tôi nhận được 200.000 đồng, tháng làm đủ công được 5 - 6 triệu đồng. Quê tôi, người trẻ khỏe đi làm việc công ty, doanh nghiệp hoặc chạy chợ. Phụ nữ lớn tuổi như tôi khó tìm được việc làm trong doanh nghiệp, chỉ công việc đồng áng là phù hợp”.
Lao động làm cho HTX đều là người địa phương và nhiều người có ruộng cho HTX thuê, thu nhập cao hơn so với trồng ngô, lạc trước đây. Hoạt động hiệu quả của HTX Nông nghiệp hữu cơ GenXanh và các HTX, tổ hợp tác đã đóng góp quan trọng vào công tác xóa đói giảm nghèo, tạo việc làm ở địa phương.
Ở Lâm Đồng, tổ hợp tác IEM Gõh Chu ru được coi là điểm sáng trong sản xuất nông nghiệp hữu cơ tại xã Tu Tra (huyện Đơn Dương). Các hộ dân tại đây đã trồng rau theo phương thức không thuốc trừ sâu, phân hóa học, tạo nên sản phẩm nông nghiệp sạch và thân thiện với môi trường.
Chị Ma Điểm, dân tộc Chu ru, Trưởng nhóm phụ trách kinh doanh Tổ hợp tác rau hữu cơ IEM Gõh Chu ru cho biết, những năm qua, nhờ trồng rau hữu cơ mà nhiều hội viện có thêm thu nhập và đang dần thoát nghèo.
Với giá bán trung bình 20.000 - 35.000 đồng/kg rau, thu nhập của các hộ dao động từ 3 đến 5 triệu đồng/tháng, có hộ cao hơn. Hiện tổ hợp tác có 11 hộ tham gia canh tác và 4 hộ đang cải tạo đất để trồng rau. Sản lượng rau củ năm nay tăng khoảng 10 - 15% so với năm 2023 nên doanh thu dự kiến trên 400 triệu đồng - mức cao nhất từ trước tới nay.
Còn nhiều dư địa cho nông sản hữu cơ
Theo báo cáo của Euromonitor, thị trường thực phẩm hữu cơ tại Việt Nam đã đạt giá trị 100 triệu USD năm 2023, với mức tăng trưởng 20% so với năm 2020. Sự gia tăng này được chứng minh qua sự hiện diện ngày càng nhiều của sản phẩm hữu cơ tại các siêu thị lớn như: Co.opmart, Winmart, Lotte Mart hay MM Mega Market... Ông Lê Thành Trung, Quản lý thương mại Chuỗi giá trị mảng thực phẩm tươi sống tại Central Retail Việt Nam cho biết, rau củ hữu cơ dù đắt hơn hàng thông thường 25 - 35% nhưng vẫn được ưa chuộng.
Sự gia tăng trong nhu cầu tiêu dùng sản phẩm hữu cơ không chỉ là xu hướng nhất thời mà đã trở thành một phần của lối sống hiện đại. Khi người tiêu dùng ngày càng chú trọng đến chất lượng và nguồn gốc của sản phẩm, thị trường hữu cơ tại Việt Nam hứa hẹn tiếp tục phát triển mạnh trong tương lai.
Đặc biệt, tầng lớp trung lưu của Việt Nam sẽ chiếm khoảng 25 triệu người vào năm 2025 (25% dân số). Nhóm người tiêu dùng này có thể hiểu và cảm thấy việc tiêu thụ sản phẩm hữu cơ là nhu cầu quan trọng, thậm chí lựa chọn mua sắm ở các cửa hàng hữu cơ chuyên biệt.
Số liệu khảo sát của AC Nielsen cho thấy tại Việt Nam, 24% người tham gia khảo sát đang tiêu dùng thực phẩm hữu cơ hàng ngày, 16% và 21% người tiêu dùng sử dụng thực phẩm hữu cơ 4 - 5 lần/tuần và 2 - 3 lần/tuần... Khoảng 90% người khảo sát đồng ý rằng thực phẩm hữu cơ la đắt so với sản phẩm khác cùng loại. Tuy vậy, phần lớn người tiêu dùng đồng ý chi trả thêm một khoản cho thực phẩm hữu cơ.
Ông Đào Thanh Vân, Phó Chủ tịch Hiệp hội Nông nghiệp hữu cơ Việt Nam cho biết, tại Việt Nam nông dân đã canh tác hữu cơ truyền thống từ lâu đời. Tuy nhiên, diện tích sản xuất nông nghiệp hữu cơ còn rất khiêm tốn. Tính đến cuối năm 2023, cả nước có 495.000ha sản xuất nông nghiệp hữu cơ, chiếm 4,3% tổng diện tích sản xuất nông nghiệp. Mặc dù vậy vẫn có rất nhiều mô hình sản xuất hiệu quả, giúp nâng tầm sản phẩm nông nghiệp Việt.
Khánh Vân
Báo Lao động và Xã hội số 116
