Quay lại Dân trí
Dân Sinh

Triển khai chính sách thu hút, trọng dụng nhân lực ngành chíp bán dẫn

Thanh An
Thanh An

Bộ KH&CN sẽ tăng cường hỗ trợ cho các nghiên cứu trong lĩnh vực bán dẫn; phối hợp với các bộ ngành, doanh nghiệp lớn để nghiên cứu, đánh giá các khâu trong chuỗi sản xuất chíp mà Việt Nam có lợi thế và khả năng thành công; thúc đẩy phát triển các cơ sở nghiên cứu, thiết kế chíp; hoàn thiện chính sách đột phá để thu hút nguồn nhân lực chất lượng cao.

Nhân dịp năm mới, Bộ trưởng Bộ KH&CN Huỳnh Thành Đạt đã chia sẻ với báo chí về những giải pháp trọng tâm của Bộ Kh&CN trong thời gian tới để Việt Nam sẵn sàng đón "sóng" đầu tư, không để lỡ thời cơ những ngành, lĩnh vực mới nổi, trong đó có ngành bán dẫn.

Triển khai chính sách thu hút, trọng dụng nhân lực ngành chíp bán dẫn - 1
Thủ tướng Phạm Minh Chính cùng các đại biểu tham quan Triển lãm Công nghệ chip bán dẫn tại Đại học Quốc gia Hà Nội

Tiềm năng, cơ hội phát triển hệ sinh thái ngành công nghiệp bán dẫn

Theo Bộ trưởng Huỳnh Thành Đạt, Việt Nam được đánh giá là có nhiều tiềm năng, cơ hội và có đủ điều kiện, yếu tố cần thiết để phát triển hệ sinh thái ngành công nghiệp bán dẫn, trở thành một phần của chuỗi giá trị bán dẫn, giúp thúc đẩy ngành công nghiệp bán dẫn. Hiện, Việt Nam đã và đang thu hút ngày càng nhiều tập đoàn lớn trong ngành bán dẫn của Hoa Kỳ, Hàn Quốc, Nhật Bản, các nước ở châu Âu...

Bộ trưởng Huỳnh Thành Đạt thông tin: Trong thời gian qua, chúng ta đã hoàn thiện hành lang pháp lý nhằm tạo điều kiện cho việc ưu tiên đầu tư và phát triển chíp bán dẫn. Luật Đầu tư và Luật Thuế thu nhập doanh nghiệp đã bổ sung các ưu đãi đặc biệt cho các dự án công nghệ cao, quy mô lớn, giá trị gia tăng cao, trong đó bao gồm cả các dự án sản xuất chíp.

Năm 2020, Bộ KH&CN đã trình Thủ tướng Chính phủ ban hành Danh mục công nghệ cao được ưu tiên đầu tư phát triển và Danh mục sản phẩm Công nghệ cao được khuyến khích phát triển tại Quyết định số 38/2020/QĐ-TTg ngày 30/12/2020 của Thủ tướng Chính phủ (trong đó công nghệ sản xuất vi mạch điện tử tích hợp là công nghệ cao được ưu tiên đầu tư phát triển; vật liệu bán dẫn, mạch điện tử tích hợp là các sản phẩm công nghệ cao được khuyến khích phát triển).

Để hỗ trợ hoạt động nghiên cứu và phát triển trong lĩnh vực vi mạch, Bộ KH&CN đã phê duyệt một số nhiệm vụ KH&CN trong các chương trình KH&CN cấp quốc gia.

Qua các nhiệm vụ nghiên cứu, sản xuất thử nghiệm, đội ngũ nghiên cứu, cán bộ kỹ thuật của Việt Nam đã từng bước nâng cao năng lực, làm chủ được một số công nghệ trong ngành vi mạch.

Hệ sinh thái về nghiên cứu và phát triển trong lĩnh vực vi mạch tích hợp đã từng bước được hình thành. Một số tổ chức, doanh nghiệp đã có đầu tư nghiên cứu và phát triển công nghệ chíp bán dẫn như: Viện Nghiên cứu và Phát triển Viettel; Trung tâm Nghiên cứu và Đào tạo Thiết kế Vi mạch (ICDREC, Đại học Quốc gia TPHCM)…

Đào tạo nguồn nhân lực chất lượng cao trong lĩnh vực vi mạch cũng đã được các cơ sở giáo dục đại học Việt Nam quan tâm. Một số cơ sở giáo dục đại học đã có liên kết với các doanh nghiệp để phối hợp nghiên cứu phát triển chíp.

Tuy nhiên, theo đánh giá, ngành công nghiệp bán dẫn của Việt Nam có tỉ lệ nội địa hoá còn thấp, hoạt động nghiên cứu phát triển (R&D) chưa đồng bộ.... Bên cạnh đó, nguồn nhân lực chất lượng cao trong lĩnh vực bán dẫn còn hạn chế và Việt Nam. 

Hơn nữa, cũng cần nỗ lực để đạt được những thoả thuận hợp tác hỗ trợ chuyển giao công nghệ với các cường quốc công nghệ, từ đó, tiến tới việc tự chủ hoàn toàn các công đoạn quan trọng trong quy trình sản xuất chip bán dẫn.

Để chúng ta gia nhập cuộc đua bán dẫn toàn cầu, Bộ trưởng Huỳnh Thành Đạt nhấn mạnh: Bộ sẽ tăng cường hỗ trợ cho các nghiên cứu cơ bản trong lĩnh vực bán dẫn thông qua Quỹ Phát triển KH&CN quốc gia (NAFOSTED), các Chương trình nghiên cứu cơ bản trong khoa học tự nhiên (Chương trình phát triển vật lý…); ưu tiên nguồn lực triển khai Chương trình sản phẩm quốc gia, trong đó có sản phẩm quốc gia là vi mạch điện tử tích hợp.

Đồng thời tăng cường phối hợp với các bộ ngành, các doanh nghiệp, tập đoàn lớn như Viettel, VNPT, FPT, CMC... để nghiên cứu, đánh giá các khâu trong chuỗi sản xuất chíp (thiết kế, chế tạo, gia công và đóng gói...) mà Việt Nam có lợi thế và khả năng thành công để tham mưu với Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ có ưu tiên nguồn lực và các chính sách phù hợp.

Bộ cũng sẽ hỗ trợ tăng cường năng lực cho một số doanh nghiệp Việt Nam để tham gia vào chuỗi sản xuất chíp, hình thành các trung tâm nghiên cứu – phát triển (R&D), trung tâm đổi mới sáng tạo liên quan đến vật liệu bán dẫn, thiết kế chíp tại Việt Nam; tiếp tục hoàn thiện cơ chế chính sách đột phá để thu hút nguồn nhân lực chất lượng cao trong lĩnh vực bán dẫn, thiết kế chíp, thúc đẩy phát triển các cơ sở nghiên cứu và thiết kế chíp.

Ngoài ra, Bộ sẽ xây dựng các chính sách về đầu tư và hỗ trợ những trang thiết bị cho việc đo lường, kiểm định các sản phẩm chip bán dẫn theo đúng tiêu chuẩn, góp phần rút ngắn thời gian sản xuất và đầu ra sản phẩm.

Triển khai chính sách thu hút, trọng dụng nhân lực ngành chíp bán dẫn - 2
Bộ trưởng KH&CN Huỳnh Thành Đạt (thứ hai từ phải qua) cùng các đại biểu tham quan Triển lãm Công nghệ chip bán dẫn tại Đại học Quốc gia Hà Nội

 

Trọng dụng nhân lực, có cơ chế tự chủ về đãi ngộ đối với các nhà khoa học 

Chính sách, pháp luật về thu hút, trọng dụng nhân lực KH&CN là nhóm chính sách quan trọng, luôn được Bộ KH&CN tập trung triển khai do đây là nhóm chính sách có tác động trực tiếp đến tiềm lực KH&CN của quốc gia.

Các chính sách này chủ yếu được quy định ở Luật Khoa học và Công nghệ 2013; Nghị định 40/2014/NĐ-CP ngày 12/5/2014 của Chính phủ quy định việc sử dụng, trọng dụng cá nhân hoạt động KH&CN; Nghị định số 87/2014/NĐ-CP ngày 22/9/2014 Chính phủ quy định về thu hút cá nhân hoạt động KH&CN là người Việt Nam ở nước ngoài và chuyên gia nước ngoài tham gia hoạt động KH&CN tại Việt Nam…

Thời gian qua, việc triển khai các chính sách này cũng đã đạt được một số kết quả, góp phần khuyến khích, hỗ trợ, tạo điều kiện cho các nhà khoa học nói chung, nhà khoa học đầu ngành, nhà khoa học trẻ tài năng, nhà khoa học là người Việt Nam ở nước ngoài và chuyên gia nước ngoài tham gia hoạt động KH&CN tại Việt Nam.

Tuy vậy, điểm nghẽn nhất khi thực thi các chính sách này là chính sách ưu đãi, trọng dụng đội ngũ cán bộ KH&CN tập trung chủ yếu tại Nghị định số 40/2014/NĐ-CP, Nghị định số 87/2014/NĐ-CP (được sửa đổi, bổ sung tại Nghị định số 27/2020/NĐ-CP ngày 01/3/2020 của Chính phủ) và các văn bản hướng dẫn thực hiện.

Trong quá trình thực hiện lại bị ràng buộc bởi các quy định pháp luật khác (trong đó có quy định về quản lý, sử dụng viên chức nói chung…), nên vẫn còn một số hạn chế, chưa thực sự có tính đột phá, nhất là các quy định liên quan đến trọng dụng nhà khoa học đầu ngành, nhà khoa học được giao chủ trì nhiệm vụ KH&CN cấp quốc gia đặc biệt quan trọng, nhà khoa học trẻ tài năng.

Về giải pháp trong thời gian, Bộ KH&CN cho rằng, hiện nay, đối với nhóm các nhà khoa học làm việc trong các tổ chức KH&CN công lập, giải pháp căn cơ nhất nhằm thu hút, trọng dụng nhân lực là tạo cơ chế tự chủ mạnh mẽ cho các tổ chức KH&CN công lập, trong đó có cơ chế tự chủ về quản lý tài chính, tài sản, cũng như cơ chế tự chủ về đãi ngộ đối với các nhà khoa học.

Bên cạnh đó, Bộ KH&CN cũng sẽ tiếp tục phối hợp với Bộ Nội vụ và các bộ, ngành liên quan tiếp tục rà soát và có giải pháp cụ thể tháo gỡ những rào cản, vướng mắc của quy định quản lý viên chức nói chung (về tuyển dụng, trả lương, nâng ngạch, thăng hạng, việc thực hiện chế độ hợp đồng một số loại công việc…).