Những kết quả khả quan
Những năm qua, hệ thống chính sách hỗ trợ, chăm lo cho trẻ em DTTS ở vùng sâu, vùng xa, vùng đặc biệt khó khăn đã được triển khai.
Ngày 17/5/2019, Thủ tướng Chính phủ đã ký Quyết định số 588/QĐ-TTg phê duyệt Đề án “Vận động nguồn lực xã hội hỗ trợ trẻ em các xã đặc biệt khó khăn vùng DTTS và miền núi giai đoạn 2019-2025”. Để triển khai Quyết định trên địa bàn tỉnh, UBND tỉnh Bắc Giang đã ban hành Kế hoạch số 289/KH-UBND ngày 22/01/2020.
Với nhiều cách làm sáng tạo, tỉnh Bắc Giang đã đạt được những kết quả khả quan trong xã hội hóa nguồn lực chăm lo cho trẻ em vùng đồng bào DTTS và miền núi. Theo thống kê, toàn tỉnh hiện có trên 481.000 trẻ em, chiếm khoảng 28% dân số. Trẻ em thuộc các xã đặc biệt khó khăn vùng đồng bào DTTS và miền núi chiếm 28,9% tổng số trẻ em của toàn tỉnh.
Ngoài ra, tỉnh có trên 3.765 trẻ em có hoàn cảnh đặc biệt (HCĐB) (trẻ em khuyết tật trên 3.100 em; trẻ em mắc bệnh hiểm nghèo hoặc bệnh phải điều trị dài ngày thuộc hộ nghèo hoặc hộ cận nghèo 406 em; trẻ em mồ côi cả cha và mẹ, trẻ em bị bỏ rơi, trẻ em không nơi nương tựa 228 em...); trên 41 nghìn trẻ em có nguy cơ rơi vào HCĐB.
Triển khai Quyết định 588, trong hơn 4 năm qua, bên cạnh Ngân sách Nhà nước, tỉnh Bắc Giang đã huy động được nguồn lực đáng kể từ xã hội để chăm lo cho trẻ em các xã đặc biệt khó khăn vùng DTTS và miền núi.
Trong đó, Quỹ Bảo trợ trẻ em tỉnh đã vận động các tổ chức, mạnh thường quân, các nhà hảo tâm trong và ngoài tỉnh ủng hộ hơn 11 tỷ đồng; Ban Dân tộc tỉnh vận động được hơn 3 tỷ đồng...
Nguồn lực huy động được đã góp phần quan trọng bảo vệ, chăm sóc và giáo dục trẻ em thuộc diện trợ giúp. Nhờ đó, hiện tỷ lệ trẻ em có HCĐB được chăm sóc đạt trên 96%; tỷ lệ trẻ em có HCĐB đã giảm xuống dưới 2%; 99,9% trẻ em dưới 6 tuổi được cấp thẻ bảo hiểm y tế; tỷ lệ trẻ em dưới 5 tuổi suy dinh dưỡng thể nhẹ cân còn 10,8%...
Tính riêng năm 2023, Quỹ Bảo trợ trẻ em các cấp đã vận động được trên 16 tỷ đồng. Từ nguồn vận động, đã tổ chức trao tặng cho 1.083 suất quà cho 1.083 trẻ em HCĐB, trẻ em thuộc hộ gia đình nghèo, cận nghèo, trẻ em có hoàn cảnh khó khăn; 51 trẻ em nhận học bổng VNED, học bổng Acecook; 50 trẻ em nhận xe đạp; tặng 100 ba lô cho học sinh nhân dịp năm học mới 2023-2024...; phối hợp với Quỹ Bảo trợ trẻ em Việt Nam và các bệnh viện (Hữu nghị Việt Đức, Răng Hàm Mặt TW, Đa khoa Xanh Pôn), Sở Giáo dục và Đào tạo tổ chức khám sàng lọc cho trên 1.000 trẻ em của huyện Yên Thế; phối hợp, triển khai khám, phẫu thuật dị tật hàm mặt cho 6 trẻ em; phối hợp với Trung tâm tim mạch Bệnh viện E Hà Nội khám sàng lọc tim miễn phí và tặng quà cho trên 120 trẻ em.
Mọi trẻ em đều có quyền bình đẳng
Nhằm tiếp tục chăm sóc tốt hơn nữa cho trẻ em DTTS, trong Chương trình MTQG phát triển kinh tế - xã hội vùng đồng bào DTTS và miền núi giai đoạn 2021 - 2025 theo Quyết định số 1719/QĐ-TTg của Thủ tướng Chính phủ có nhiều hoạt động chính sách liên quan.
Theo đó, trong Dự án 7 có chính sách chăm sóc dinh dưỡng 1.000 ngày đầu đời cho bà mẹ - trẻ nhỏ lồng ghép trong chăm sóc trước, trong và sau sinh, nhằm nâng cao tầm vóc, thể lực người DTTS; chăm sóc sức khỏe, giảm tử vong bà mẹ, trẻ em; tuyên truyền vận động, truyền thông thay đổi hành vi về chăm sóc sức khỏe, dinh dưỡng bà mẹ, trẻ em; Hỗ trợ phụ cấp cho cô đỡ thôn bản…
Dự án 8 của Chương trình MTQG cũng có nội dung triển khai 4 gói hỗ trợ phụ nữ DTTS sinh đẻ an toàn và chăm sóc sức khỏe trẻ em, trong đó có chính sách hỗ trợ chăm sóc sức khỏe trẻ em.
Dự án 9 về “Đầu tư phát triển nhóm DTTS rất ít người và nhóm dân tộc còn nhiều khó khăn” cũng có nội dung chăm lo cho trẻ em DTTS.
Một trong những hoạt động chăm lo cho trẻ em DTTS tại Bắc Giang là tăng cường các hoạt động phòng, chống tai nạn, thương tích trẻ em, đặc biệt là phòng, chống đuối nước trẻ em; phòng chống HIV cho trẻ em; cấp thẻ BHYT cho trẻ em dưới 6 tuổi; các hoạt động chăm sóc vì sự phát triển toàn diện trẻ em trong những năm đầu đời tại gia đình và cộng đồng; hỗ trợ trẻ em khuyết tật tiếp cận các dịch vụ bảo vệ, chăm sóc, giáo dục tại cộng đồng…
Bên cạnh đó, quan tâm chăm sóc trẻ em có HCĐB, trẻ em DTTS bằng nhiều hình thức như trợ cấp, hỗ trợ theo chính sách, cấp học bổng, thăm hỏi tặng quà; nhận được sự chăm sóc, giúp đỡ thường xuyên từ gia đình, người thân và từ cộng đồng... Do vậy, hầu hết trẻ em có HCĐB, trẻ em DTTS trên địa bàn tỉnh được giúp đỡ bằng nhiều hình thức.
Năm 2023, toàn tỉnh có gần 20.000 trẻ em được tặng quà với kinh phí gần 16 tỷ đồng (cấp tỉnh trao tặng 900 suất quà cho 900 em, trị giá 450 triệu đồng; hỗ trợ 6 bộ thiết bị giáo dục, đồ chơi ngoài trời cho 6 trường mầm non tại 4 huyện: Sơn Động, Lục Ngạn, Lục Nam, Yên Thế trị giá 408 triệu đồng; hỗ trợ phẫu thuật tim cho 6 trẻ em bị bệnh tim bẩm sinh với tổng kinh phí 150 triệu đồng (34 triệu đồng từ ngân sách Nhà nước, 116 triệu đồng từ Quỹ Bảo trợ trẻ em Việt Nam).
Đặc biệt, các cấp ủy, chính quyền, các ngành, đoàn thể trong tỉnh quan tâm chỉ đạo và triển khai nhiều hoạt động văn hóa, thông tin, thể thao và du lịch cho trẻ em.
Năm 2023, tỉnh đã xây mới 7 công trình, nâng cấp 16 công trình vui chơi, giải trí dành cho trẻ em; tổ chức 15 lớp dạy bơi miễn phí cho 450 trẻ em trong tháng 6; 121 buổi tập huấn phòng chống đuối nước, lắp đặt gần 200 biển báo chống đuối nước, cắm 220 biển cảnh báo “Khu vực nước sâu nguy hiểm”; 85 buổi tập huấn về phòng chống bạo lực học đường, phòng chống xâm hại trẻ em, phòng chống đuối nước trẻ em; 244 ngày hội đọc sách cho thiếu nhi; 178 chương trình ngoại khóa “Mỗi tuần một câu chuyện đẹp, một cuốn sách hay, một tấm gương sáng”...
Thông qua những hoạt động trên, trẻ em có cơ hội tham gia vào các hoạt động vui chơi giải trí lành mạnh, phù hợp với lứa tuổi. Toàn tỉnh có trên 1.980 cơ sở vui chơi, giải trí có sự tham gia của trẻ em gồm: sân bóng, nhà văn hoá, thư viện, điểm vui chơi... 100% trường THCS và 98% trường tiểu học có thư viện và tủ sách thiếu nhi.
Những giải pháp và kết quả chăm lo cho trẻ em DTTS trên địa bàn tỉnh Bắc Giang khẳng định chính sách bình đẳng dân tộc và đại đoàn kết dân tộc, tạo cho mọi trẻ em đều có quyền bình đẳng về cơ hội trong việc tiếp cận chăm sóc, bảo vệ, giáo dục và phát triển.
Minh Nhật
Ấn phẩm Vì trẻ em số 9
